Ambtelijk rapport / Verslag van onderzoek. 27 december 1940. B. Felthuis, Contrôleur bij het Marktwezen te Amsterdam. De Heer Bedrijfschef van het Marktwezen. Bladeren en K

RAPPORT.

Naar aanleiding van het verzoek vanwege den Heer Secretaris-Generaal, Wnd. Hoofd van het Departement van Landbouw en Visscherij aan de Commissie van Advies, bedoeld in het Crisis-Organisatiebesluit 1933, ten onderzoek toegezonden beroepschrift van den heer A. Klaasen-Bos, Florapad 1 te Amsterdam, die een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit heeft aangevraagd, doch blijkbaar door genoemde Commissie hiervoor is afgewezen heeft ondergeteekende, B. Felthuis, contrôleur bij het Marktwezen te Amsterdam, een onderzoek ingesteld, waarbij hem het volgende is gebleken.

Klaasen-Bos handelt sedert April 1940 met aardappelen en groenten in het stadsdeel Noord en verzorgt aldaar een vaste wijk. Sedert April 1940 heeft hij toegang tot de Centrale Markt als kooper. Hij is in het bezit van een erkenning als kleinhandelaar in aardappelen onder No. 10912, uitgereikt door de Stichting "Centraal Belang". Dat hij voordien ooit in den betrokken handel is werkzaam geweest is hem, ondergeteekende, bij onderzoek niet kunnen blijken. Eenig bewijs hiervoor staat Klaasen-Bos ook niet ten dienste.

Amsterdam, 27 December 1940.

De Contrôleur,
[Handtekening: B. Felthuis]

Den Heer Bedrijfschef
van het Marktwezen,
[Handtekening: Onleesbaar] Het document is een zakelijk rapport waarin een controleur van de Amsterdamse marktinspectie verslag uitbrengt over de achtergrond van een aanvrager, de heer A. Klaasen-Bos. De kern van de zaak is de afwijzing van een vergunning (erkenning) voor de handel in groenten en fruit.

Uit het rapport blijkt dat Klaasen-Bos relatief recent (sinds april 1940) actief is als handelaar in Amsterdam-Noord. Hoewel hij over een vergunning voor aardappelen beschikt en toegang heeft tot de Centrale Markt, kan de controleur geen bewijs vinden dat de betrokkene vòòr april 1940 ervaring had in deze branche. Dit gebrek aan aantoonbare ervaring ("vakhul") was in die tijd vaak een reden voor afwijzing van officiële erkenningen binnen de streng gereguleerde distributie- en handelssector.

De toon van het rapport is objectief en feitelijk, maar de conclusie is nadelig voor de aanvrager: er is geen bewijs voor zijn beroepsverleden, wat zijn kansen op een succesvol beroep waarschijnlijk minimaliseerde. Dit document stamt uit de eerste maanden van de Duitse bezetting van Nederland (december 1940). Hoewel de bezetting al een feit was, draaide het Nederlandse ambtenarenapparaat grotendeels door volgens bestaande wetgeving, zoals het in de tekst genoemde Crisis-Organisatiebesluit van 1933. Dit besluit was oorspronkelijk bedoeld om de economische chaos tijdens de Grote Depressie te beheersen door productie en handel streng te reguleren.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog kreeg deze regelgeving een nieuwe lading: de schaarste nam toe en de bezetter wilde via de Nederlandse departementen (zoals Landbouw en Visscherij) een strakke controle op de voedselvoorziening en distributie. Handelaren moesten officieel erkend zijn om fraude, zwarte handel en "wildgroei" van nieuwe handelaren te voorkomen.

De datum april 1940 is opvallend; dit is de maand net vóór de Duitse inval (10 mei 1940). Het feit dat de aanvrager precies op dat moment begon, kan door de autoriteiten met argwaan zijn bekeken (mogelijk als iemand die wilde profiteren van de naderende oorlogsomstandigheden). De Stichting "Centraal Belang" was een van de vele bureaucratische organen die toezagen op de naleving van deze regels in de detailhandel.