Getypte brief/ambtelijk schrijven.
Origineel
Getypte brief/ambtelijk schrijven. Vermoedelijk december 1940 (gebaseerd op de genoemde data "23 December jl." en "Dinsdag 31 December a.s." in combinatie met de context van de bezettingsjaren). De Directeur (van een ongenoemde dienst, waarschijnlijk gerelateerd aan de voedselvoorziening van Amsterdam). Ten aanzien van de voorziening der stad met stapelpro-
ducten bevestig ik hierbij, hetgeen ik U hedenmorgen reeds monde-
ling mededeelde namelijk, dat ik terzake op 23 December jl. een
telefonisch onderhoud heb gehad met den directeur der Nederlandsche
Groenten- en Fruitcentrale. Ik heb dezen directeur meegedeeld, dat
dezerzijds zoowel met de Rijksverkeersinspectie ten aanzien van
de benzinevoorziening als met de Nederlandsche Spoorwegen ten aan-
zien van het tijdig beschikbaar stellen van wagons besprekingen met
bevredigende resultaten hebben plaatsgevonden. Ik heb hem er tevens
op gewezen, dat in Noord-Holland belangrijke partijen stapelgroen-
ten, onder andere kool en bieten aanwezig zijn. De voorziening van
Amsterdam met deze artikelen zal echter belemmering ondervinden,
indien geen maatregelen getroffen worden om te bereiken, dat aan
het achterhouden van producten door de telers, die blijkbaar in de
verwachting verkeeren, dat de maximum-prijzen - hoewel deze reeds
vrij hoog zijn - alsnog verder zullen worden verhoogd, een einde
worde gemaakt.
Genoemde directeur heeft mij toegezegd, deze aangelegen-
heid in zijn College te zullen bespreken en te bevorderen, dat
zoo noodig zal worden overgegaan tot vordering van de onderhavige
producten van de bedoelde telers. Hij zal mij hieromtrent op Dins-
dag 31 December a.s. nader berichten.
De Directeur, De tekst beschrijft de logistieke en economische uitdagingen rond de voedselvoorziening van Amsterdam tijdens een periode van schaarste. De kernelementen zijn:
- Transport: Er zijn succesvolle afspraken gemaakt over brandstof (benzine) en treinwagons om groenten uit Noord-Holland te vervoeren.
- Problematiek: Telers houden hun voorraden (voornamelijk kool en bieten) vast. Zij speculeren op een verdere verhoging van de door de overheid vastgestelde maximumprijzen.
- Interventie: De directeur van de Nederlandse Groenten- en Fruitcentrale wordt ingeschakeld om eventueel over te gaan tot "vordering" (gedwongen afname/confiscatie) van de producten als de telers niet meewerken. Dit document is zeer waarschijnlijk afkomstig uit de winter van 1940-1941, de eerste winter van de Duitse bezetting in Nederland. De "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" (NGF) speelde een centrale rol in de strak gereguleerde distributie-economie die door de bezetter en de Nederlandse bureaucreatie werd opgezet.
Het probleem van telers die producten "onder de pet" hielden om hogere prijzen af te dwingen of de zwarte markt te bedienen, was een groot hoofdpijndossier voor de autoriteiten die de voedselzekerheid in de grote steden moesten garanderen. De dreiging met vordering laat zien hoe de overheidsmacht werd ingezet om de markt te beheersen tijdens de oorlogsjaren.