Doorslag van een getypte brief (officieel schrijven).
Origineel
Doorslag van een getypte brief (officieel schrijven). 25 november 1940. De Directeur (van een niet nader genoemde dienst, waarschijnlijk gerelateerd aan de voedselvoorziening of economische controlediensten). Den Heer Directeur van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, Laan Copes van Cattenburch 62, Den Haag. [Links bovenin, handgeschreven in rood/bruin potlood:]
J
[Midden bovenin, handgeschreven:]
extra
[Rechts bovenin:]
den Heer Directeur van de Nederlandsche
Groenten- en Fruitcentrale,
Laan Copes van Cattenburch 62,
Den Haag.
[Links:]
2C/2/2 M
[Rechts:]
25 November 1940.
[Inhoud:]
Door ambtenaren van den Crisis Contrôle Dienst is
aan ambtenaren van mijn dienst meegedeeld, dat de verkoop van
appelen door marktkooplieden en andere straathandelaren bij
afzonderlijk Besluit (d.d. 19 November 1940 MDB/LD 2851a/2854/
2855) is verboden. Ik heb de eer U beleefd te verzoeken mij,
zoo mogelijk spoedig, een afschrift van dit Besluit te doen
zenden.
[Rechts onderin:]
De Directeur, Dit document is een ambtelijk schrijven van kort na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De kern van de brief is een verzoek om informatie tussen twee instanties die betrokken zijn bij de voedseldistributie en -controle.
De afzender heeft via de Crisis Contrôle Dienst (CCD) vernomen dat er een nieuw verbod is ingesteld op de straathandel in appelen. Omdat zijn eigen dienst blijkbaar nog niet over de officiële tekst van dit besluit beschikt, verzoekt hij de directeur van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale om een kopie.
De toon is formeel en beleefd ("Ik heb de eer U beleefd te verzoeken"). Het feit dat een dergelijk specifiek verbod (verkoop van appelen op straat) wordt ingesteld, wijst op een toenemende regeldruk en centralisatie van de voedselvoorziening. De datum, 25 november 1940, plaatst dit document in de eerste winter van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De bezetter begon in deze periode de grip op de Nederlandse economie en voedselvoorziening te verstevigen.
- Crisis Contrôle Dienst (CCD): Deze dienst was oorspronkelijk opgericht in 1934 (tijdens de economische crisis) om toezicht te houden op de naleving van steunmaatregelen in de landbouw. Tijdens de bezetting werd de CCD door de Duitsers en de Nederlandse overheid ingezet om de distributieregels en prijsvoorschriften streng te handhaven en zwarte handel te bestrijden.
- Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale: Dit was een overkoepelend orgaan (een zogenaamd bedrijfschap) dat toezicht hield op de productie en handel in deze sector.
- Het verbod: Het verbieden van de verkoop van appelen door marktkooplieden en straathandelaren was een maatregel om de distributieketen volledig te controleren. Door de handel via kleine, mobiele handelaren aan banden te leggen, kon de overheid beter sturen waar de voorraden naartoe gingen (bijvoorbeeld voor de officiële distributie aan de bevolking of voor export naar Duitsland) en konden prijzen makkelijker gecontroleerd worden. Het besluit met kenmerk "MDB/LD" verwijst naar het Departement van Landbouw en Visscherij. Bedrijfschap