Getypte prijslijst met handgeschreven kanttekeningen.
Origineel
Getypte prijslijst met handgeschreven kanttekeningen. Hoogste en laagste winkelprijzen der verschillende soorten groenten, fruit
en aardappelen in de maand Januari 1940.
No. 5/9/1 M.1940 (handgeschreven:) Verzonden 7/2-'40. ter kn. Broeren.
| Artikel | Eenheid | Kwaliteit | Winkelprijs Hoogste | Winkelprijs Laagste |
|---|---|---|---|---|
| Andijvie | struik | 1 | 17 | 7 |
| " | " | 2 | 15 | 6 |
| Gekookte bieten | kg. | 1 | 12 | 10 |
| Brusselsch lof | " | 1 | 28 | 20 |
| " | " | 2 | 24 | 16 |
| Bloemkool | stuk | 1 | 40 | 35 |
| " | " | 2 | 32 | 25 |
| Boerenkool | kg. | 1 | 14 | 10 |
| " | " | 2 | 12 | 7 |
| Spruitkool | " | 1 | 50 | 28 |
| " | " | 2 | 40 | 22 |
| Groene kool | stuk | 1 | 10 | 9 |
| " | " | 2 | 8 | 7 |
| Roode kool | kg. | 1 | 10 | 8 |
| " | " | 2 | 8 | 5 |
| Savoie kool | " | 1 | 10 | 7 |
| " | " | 2 | 8 | 6 |
| Koolrapen | " | 1 | 7 | 6 |
| " | " | 2 | 6 | 5 |
| Kropsla | krop | 1 | 15 | 12 |
| " | " | 2 | 12 | 10 |
| Peterselie | bos | 1 | 70 | 50 |
| Prei | " | 1 | 70 | 60 |
| Schorseneeren | kg. | 1 | 20 | 16 |
| Struikselderie | bos | 1 | 70 | 50 |
| Tomaten | kg. | 1 | 60 | 50 |
| " | " | 2 | 50 | 40 |
| Uien | " | 1 | 10 | 8 |
| " | " | 2 | 8 | 7 |
| Wortelen | " | 1 | 20 | 16 |
| " | " | 2 | 10 | 7 |
| Aardappelen I (Zeeuwsche eigenheimers e.d.) | " | 1 | 6,5 | 5,5 |
| " | " | 2 | 5,5 | 4,5 |
| Aardappelen II (Z. bonten en blauwen) | " | 1 | 8,5 | 7 |
| " | " | 2 | 6,5 | 6 |
| Aardappelen III (zandaardappelen) | " | 1 | 8 | 7 |
| " | " | 2 | 7 | 6,5 |
| Aardappelen IV (andere kleisoorten) | " | 1 | 7,5 | 6,5 |
| " | " | 2 | 6 | 4,5 |
De lijst toont een typisch winterassortiment. Producten die buiten het seizoen vallen of veel zorg vereisen in de winter, zoals peterselie, prei, struikselderie en tomaten, zijn relatief erg duur (tot 70 cent). Typische winterkost zoals koolrapen en verschillende koolsoorten zijn aanzienlijk goedkoper. De prijzen voor aardappelen worden tot op de halve cent nauwkeurig bijgehouden, wat het belang van de aardappel als basisvoedsel onderstreept. De datum op het document, januari 1940, plaatst deze gegevens in de periode van de "Mobilisatie" in Nederland, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in mei 1940. Hoewel Nederland nog neutraal was, waren er al economische spanningen voelbaar door de oorlogsomstandigheden in de rest van Europa.
Dergelijke lijsten werden vaak opgesteld door overheidsinstanties (zoals het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd) om de markt in de gaten te houden, prijsopdrijving tegen te gaan en de koopkracht van de bevolking te monitoren. De handgeschreven aantekening "ter kn. Broeren" (ter kennisname van Broeren) duidt op een interne circulatie binnen een overheidsapparaat of een handelsorganisatie.
Samenvatting
Dit document is een officiële administratieve prijslijst die inzicht geeft in de kosten van levensonderhoud in Nederland aan het begin van 1940. De prijzen zijn vermeld in centen (Nederlandse guldencenten). Opvallend is het grote prijsverschil tussen de "hoogste" en "laagste" winkelprijs, wat kan wijzen op aanzienlijke regionale verschillen of kwaliteitsvariaties binnen dezelfde klasse.
De lijst toont een typisch winterassortiment. Producten die buiten het seizoen vallen of veel zorg vereisen in de winter, zoals peterselie, prei, struikselderie en tomaten, zijn relatief erg duur (tot 70 cent). Typische winterkost zoals koolrapen en verschillende koolsoorten zijn aanzienlijk goedkoper. De prijzen voor aardappelen worden tot op de halve cent nauwkeurig bijgehouden, wat het belang van de aardappel als basisvoedsel onderstreept.
Historische Context
De datum op het document, januari 1940, plaatst deze gegevens in de periode van de "Mobilisatie" in Nederland, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in mei 1940. Hoewel Nederland nog neutraal was, waren er al economische spanningen voelbaar door de oorlogsomstandigheden in de rest van Europa.
Dergelijke lijsten werden vaak opgesteld door overheidsinstanties (zoals het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd) om de markt in de gaten te houden, prijsopdrijving tegen te gaan en de koopkracht van de bevolking te monitoren. De handgeschreven aantekening "ter kn. Broeren" (ter kennisname van Broeren) duidt op een interne circulatie binnen een overheidsapparaat of een handelsorganisatie.