Getypt overzicht (typoscript) met handgeschreven kanttekeningen.
Origineel
Getypt overzicht (typoscript) met handgeschreven kanttekeningen. Februari 1940 (verzonden op 5 maart 1940). [Handgeschreven, rechtsboven:]
Verzonden 5/3 [handtekening] M. Broese
Hoogste en laagste winkelprijzen der verschillende soorten groenten, fruit en aardappelen in de maand Februari 1940.
No. 5/13/1 M. 1940.
====================
| Artikel | Eenheid | Kwaliteit | Winkelprijs Hoogste | Winkelprijs Laagste |
|---|---|---|---|---|
| Andijvie | struik | 1 | 15 | 10 |
| " | " | 2 | 11 | 6 |
| Brusselsch lof | kg. | 1 | 36 | 24 |
| " | " | 2 | 28 | 20 |
| Bloemkool | stuk | 1 | 35 | 25 |
| " | " | 2 | 30 | 15 |
| Boerenkool | kg. | 1 | 14 | 12 |
| " | " | 2 | 12 | 10 |
| Spruitkool | " | 1 | 50 | 36 |
| " | " | 2 | 40 | 30 |
| Groene kool | stuk | 1 | 10 | 8 |
| " | " | 2 | 8 | 6 |
| Roode kool | kg. | 1 | 18 | 10 |
| " | " | 2 | 15 | 8 |
| Savoie kool | " | 1 | 12 | 9 |
| " | " | 2 | 10 | 6 |
| Koolrapen | " | 1 | 8 | 7 |
| " | " | 2 | 7 | 5 |
| Kropsla | krop | 1 | 20 | 13 |
| " | " | 2 | 15 | 10 |
| Schorseneeren | kg. | 1 | 20 | 16 |
| " | " | 2 | 16 | 12 |
| Tomaten | " | 1 | 60 | 50 |
| " | " | 2 | 50 | 40 |
| Uien | " | 1 | 14 | 7 |
| " | " | 2 | 10 | 5 |
| Wortelen | " | 1 | 20 | 18 |
| " | " | 2 | 8 | 7 |
| Aardappelen I (Zeeuwsche eigenheimers e.d.) | " | 1 | 7 | 6,5 |
| " | " | 2 | 6,5 | 6 |
| Aardappelen II (Zeeuwsche bonten en blauwen) | " | 1 | 8,5 | 8 |
| " | " | 2 | 8 | 7,5 |
| Aardappelen III (Duinzand) | " | 1 | 8,5 | 8 |
| Aardappelen IV (andere kleisoorten) | " | 1 | 7,5 | 7 |
| " | " | 2 | 7 | 6 |
| Appelen | " | 1 | 40 | 40 |
| " | " | 2 | 28 | 24 |
| Citroenen | stuk | 1 | 3,5 | 3 |
| " | " | 2 | 3 | 2,5 |
| Dadels | kg. | 1 | 70 | 64 |
| " | " | 2 | 50 | 40 |
- Prijshiërarchie: Er wordt een strikt onderscheid gemaakt tussen kwaliteit 1 en 2, waarbij het prijsverschil soms oploopt tot 50% (zie bijv. Bloemkool of Uien).
- Productcategorieën: De lijst is onderverdeeld in wintergroenten (kolen, wortelen, koolrapen), luxe importproducten (citroenen, dadels) en de basisvoeding van de Nederlander (aardappelen).
- Aardappelsoorten: Opvallend is de gedetailleerde specificatie van aardappelen. "Zeeuwsche eigenheimers" en "Zeeuwsche bonten en blauwen" worden apart gecategoriseerd, wat duidt op een sterke marktvoorkeur voor specifieke regionale producten en grondsoorten (klei t.o.v. duinzand).
-
Prijsschommelingen: Bij tomaten zien we de hoogste prijzen (tot 60 cent per kg), wat verklaard kan worden door het feit dat dit in februari een kasproduct of importproduct was. Februari 1940 markeert een specifieke periode in de Nederlandse geschiedenis: de Mobilisatie. Hoewel Nederland nog neutraal was en de Duitse inval pas in mei 1940 zou plaatsvinden, was de economie al in "oorlogstoestand".
-
Prijsbeheersing: Dergelijke lijsten werden opgesteld door overheidsinstanties (zoals het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd) om prijsopdrijving en woekerwinsten te voorkomen. De Nederlandse overheid hield de vinger aan de pols om sociale onrust door te hoge voedselprijzen te vermijden.
- Distributie: Hoewel de algemene distributie (bonkaarten) voor de meeste producten pas na de inval echt strikt werd, waren sommige producten zoals suiker en peulvruchten al eind 1939 beperkt beschikbaar. Deze lijst toont de marktwaarde van verse producten die op dat moment nog relatief vrij verhandelbaar waren.
- Handtekening: De naam "M. Broese" verwijst waarschijnlijk naar een ambtenaar of controleur van de betreffende prijscontroledienst of gemeentelijke statistiekdienst.