Officiële prijslijst (getypt).
Origineel
Officiële prijslijst (getypt). Juli 1940. [Handgeschreven rechtsboven:] extra
Hoogste en laagste winkelpryzen der verschillende soorten groenten,
fruit en aardappelen over de maand JULI 1940.
No.5/42/1 M.1940.
| Artikel | Eenheid | Kwal. | Winkelprys | |
|---|---|---|---|---|
| Hoogste | Laagste | |||
| Andyvie | struik | 1 | 6 | 3 |
| " | " | 2 | 3 | 2 |
| Snyboonen | K.G. | 1 | 44 | 24 |
| " | " | 2 | 36 | 16 |
| Sperzieboonen | " | 1 | 44 | 28 |
| " | " | 2 | 36 | 16 |
| Tuinboonen | " | 1 | 12 | 8 |
| " | " | 2 | 10 | 7 |
| Doperwten | " | 1 | 28 | 20 |
| " | " | 2 | 20 | 14 |
| Komkommers | stuk | 1 | 8 | 5 |
| " | " | 2 | 6 | 3 |
| Bloemkool | " | 1 | 28 | 20 |
| " | " | 2 | 20 | 15 |
| Roode kool | K.G. | 1 | 10 | 8 |
| " | " | 2 | 8 | 7 |
| Savoie kool | " | 1 | 9 | 8 |
| " | " | 2 | 7 | 6 |
| Kropsla | krop | 1 | 5 | 3 |
| " | " | 2 | 3 | 2 |
| Peulen | K.G. | 1 | 28 | 24 |
| " | " | 2 | 20 | 16 |
| Postelein | " | 1 | 20 | 10 |
| " | " | 2 | 10 | 7 |
| Rabarber | bos | 1 | 10 | 8 |
| " | " | 2 | 8 | 6 |
| Radys | " | 1 | 5 | 4 |
| " | " | 2 | 3 | 2 |
| Spinazie | K.G. | 1 | 16 | 12 |
| " | " | 2 | 12 | 9 |
| Tomaten | " | 1 | 30 | 23 |
| " | " | 2 | 24 | 14 |
| Uien | " | 1 | 12 | 10 |
| " | " | 2 | 10 | 8 |
| Wortelen | bos | 1 | 15 | 10 |
| " | " | 2 | 12 | 9 |
| Wortelen | K.G. | 1 | 12 | 10 |
| " | " | 2 | 10 | 7 |
| Aardappelen I (Eigenheimers) | K.G. | 1 | 7½ | 6½ |
| " | " | 2 | 6½ | 6 |
Opvallend is de grote marge tussen de hoogste en laagste prijs bij bepaalde producten, zoals snijbonen en sperziebonen (tot wel 20 cent verschil). Dit duidt op aanzienlijke regionale of lokale prijsverschillen. De eenheden variëren per product: gewicht (K.G.), aantal (stuk, struik, krop) of per bos. Voor wortelen zijn beide eenheden (bos en K.G.) opgenomen. De aardappelen worden specifiek als "Eigenheimers" aangeduid, destijds een van de belangrijkste consumptieaardappelen in Nederland. Dit document stamt uit juli 1940, slechts twee maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze vroege fase van de oorlog probeerde de bezetter, samen met de Nederlandse administratie, de economie stabiel te houden door middel van prijsbeheersing.
Het vaststellen van officiële hoogste en laagste prijzen was cruciaal om woekerwinsten en inflatie tegen te gaan in een tijd waarin de schaarste langzaam begon toe te nemen. Dergelijke lijsten werden gepubliceerd door instanties zoals de Prijsbeheersingsdienst. Ze boden de burger houvast over wat een 'eerlijke' prijs was en dienden als basis voor inspecties in winkels om de zwarte markt in te dammen. De datum suggereert dat dit een van de eerste uitgebreide overzichten is van de voedselprijzen onder het nieuwe regime.
Samenvatting
Het document is een getypeerde tabel die een nauwkeurig beeld geeft van de voedselprijzen in de zomer van 1940. De prijzen zijn genoteerd in centen per eenheid. Er is een strikt onderscheid gemaakt tussen twee kwaliteitsklassen, waarbij 'Kwaliteit 1' aanzienlijk duurder is dan 'Kwaliteit 2'.
Opvallend is de grote marge tussen de hoogste en laagste prijs bij bepaalde producten, zoals snijbonen en sperziebonen (tot wel 20 cent verschil). Dit duidt op aanzienlijke regionale of lokale prijsverschillen. De eenheden variëren per product: gewicht (K.G.), aantal (stuk, struik, krop) of per bos. Voor wortelen zijn beide eenheden (bos en K.G.) opgenomen. De aardappelen worden specifiek als "Eigenheimers" aangeduid, destijds een van de belangrijkste consumptieaardappelen in Nederland.
Historische Context
Dit document stamt uit juli 1940, slechts twee maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze vroege fase van de oorlog probeerde de bezetter, samen met de Nederlandse administratie, de economie stabiel te houden door middel van prijsbeheersing.
Het vaststellen van officiële hoogste en laagste prijzen was cruciaal om woekerwinsten en inflatie tegen te gaan in een tijd waarin de schaarste langzaam begon toe te nemen. Dergelijke lijsten werden gepubliceerd door instanties zoals de Prijsbeheersingsdienst. Ze boden de burger houvast over wat een 'eerlijke' prijs was en dienden als basis voor inspecties in winkels om de zwarte markt in te dammen. De datum suggereert dat dit een van de eerste uitgebreide overzichten is van de voedselprijzen onder het nieuwe regime.