Gedrukt jaarverslag of statistisch overzicht (met handgeschreven correcties). [Pagina 4]

De totale hoeveelheid fruit, in 1939 aangevoerd op de Centrale Markt, wordt geschat op 48.638 ton, met een waarde van f 7.333.328 (voor 1938: 32.396 ton en f 6.902.845). Hiervan was 57, 8 (v.j. 45%) uit eigen land afkomstig en 42,2 (v.j. 55) % uit het buitenland.

De binnenlandsche aanvoeren waren voor 29,7 (v.j. 27) % afkomstig uit Gelderland, voor 16,4 (v.j. 12,9) % uit Utrecht; voor 18,2 (v.j. 26,9) % uit Noordholland; voor 11,4 (v.j. 17,2) % uit het Westland; voor 6,1 (v.j. 5) % uit Zuidholland; voor 8,8 (v.j. 7,5) % uit Zeeland; voor 3,2 (v.j. 2,2) % uit Noordbrabant; voor 6,2 (v.j. 1,3) % uit Limburg.

De buitenlandsche aanvoeren waren voor 9,9 (v.j. 0,7) % afkomstig uit Spanje; voor 36,2 (v.j. 19,1) % uit Palestina; voor 22,9 (v.j. 29,3) uit Brazilië; voor 17,1 (v.j. 34,6) % uit Noord-Amerika en voor 13,9 (v.j. 16,3) % uit diverse landen.

Wat het buitenlandsche fruit betreft, werden abrikozen aangevoerd uit Italië, ananas uit West-Indië en Zuid-Afrika, appelen uit Noord-Amerika, Australië en Argentinië, bananen uit Jamaica, Santos, West-Indië en de Canarische eilanden, citroenen uit Italië, Spanje, Palestina en Zuid-Afrika, dadels uit Tunis, druiven uit Frankrijk en Zuid-Afrika, kastanjes uit Frankrijk en Italië, kersen uit België, kokosnoten uit West-Indië en Ceylon, mandarijnen uit Italië, Spanje, Egypte, Palestina en Brazilië, noten uit Frankrijk en Noord-Amerika, peren uit Italië, Zuid-Afrika, Noord-Amerika, Australië en Argentinië, perziken uit Italië en Zuid-Afrika, pompelmoezen uit Palestina, Noord-Amerika en Brazilië, pruimen uit Italië en Zuid-Afrika, sinaasappelen uit Californië, Palestina, Zuid-Afrika, Noord-Amerika, Brazilië, Spanje en Italië.

De totale hoeveelheid aardappelen, in 1939 aangevoerd op de Centrale Markt, wordt geschat op 65.913 ton met een waarde van f 2.716.117 (voor 1938: ~~65.733 ton en f 3.137.268~~).

De herkomst was in hoofdzaak als volgt: Zeeland 55,1 (v.j. 57,5) %; Noordholland 31,9 (v.j. 29,9) %; Friesland 9,2 (v.j. 8,2) %; Malta 1,6 (v.j. 2,3) %; Westland 2 (v.j. 1,3) %; diverse plaatsen 0,2 (v.j. 0,8) %.

De waarde van den aanvoer van bloemen in den zoogenaamden bloemenhoek op de Centrale Markt bedroeg volgens opgave f 71.215 (v.j. f 81.218).

In het koelhuis werden de volgende soorten groenten en fruit opgeslagen: andijvie, artisjokken, asperges, aubergines, augurken, bloemkool, boerenkool, broeivet, champignons, doperwten, komkommers, kropsla, meirapen, paprika, peterselie, peulen, pfefferlingen, postelein,

[Pagina 5]

prei, raapstelen, rabarber, radijs, selderie, snijboonen, spercieboonen, spinazie, spitskool, spruitjes, tomaten, witlof, witlofpennen, aardappelen, witte kool, wortelen, aardbeien, abrikozen, amandelen, ananas, appelen, bessen, bramen, cederappelen, citroenen, dadels, druiven, frambozen, grape fruit, hazelnoten, kersen, mandarijnen, peren, perziken, pruimen, rozijnen, sinaasappelen, vijgen en walnoten. Verder nog bloemen (pepers) en sinaasappel-diksap.

Hieronder volgt een recapitulatie van de geschatte waarden en van de marktaanvoeren van aardappelen, groenten en fruit.

| Artikelen | Waarde der aangebrachte artikelen in guldens in de jaren | Hoeveelheid aangebrachte artikelen in kg in de jaren |
| :--- | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: |
| | 1937 | 1938 | 1939 | 1937 | 1938 | 1939 |
| Aardappelen . | 2.440.299 | 3.137.268 | 2.716.117 | 65.144.000 | 65.733.220 | 65.913.400 |
| Groenten . | 4.412.771 | 4.916.322 | 5.169.131 | 61.006.595 | 63.048.010 | 62.861.950 |
| Fruit . | 6.407.470 | 6.902.845 | 7.333.328 | 39.809.380 | 32.395.691 | 48.638.070 |
| Totaal . | 13.260.540 | 14.956.435 | 15.218.576 | 165.959.975 | 161.176.921 | 177.413.420 |

De omzet op de veilingen van de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten Amsterdam in de veilinggebouwen van de Centrale Markt, in vergelijking met dien van 1938, is aangegeven in den volgenden staat.

| Maanden | Opbrengst in guldens over de jaren |
| :--- | :---: | :---: | :---: | :---: |
| | 1938 | 1939 |
| | Aardappelen, groenten en fruit | Bloemen | Aardappelen, groenten en fruit | Bloemen |
| Januari ......... | 33.584,21 | 35.482,37 | 36.415,59 | 44.219,23 |
| Februari ........ | 29.786,82 | 39.296,25 | 28.308,91 | 48.672,59 |
| Maart ........... | 31.412,36 | 49.182,90 | 30.841,96 | 50.786,86 |
| April ........... | 28.714,97 | 46.376,59 | 32.686,18 | 46.274,10 |
| Mei ............. | 41.433,28 | 39.272,94 | 39.767,96 | 46.460,83 |
| Juni ............ | 57.241,97 | 28.574,99 | 67.124,92 | 30.951,22 |
| Juli ............ | 91.971,05 | 16.683,80 | 99.058,— | 17.013,39 |
| Augustus ........ | 78.416,85 | 11.737,15 | 98.170,30 | 13.562,30 |
| September ....... | 76.374,35 | 15.403,09 | 97.556,62 | 13.018,06 |
| October ......... | 53.805,95 | 17.126,18 | 63.920,06 | 17.195,87 |
| November ........ | 39.474,46 | 17.890,37 | 58.917,54 | 15.329,— |
| December ........ | 34.957,— | 28.891,72 | 52.639,82 | 27.344,29 |
| | 597.173,27 | 349.918,35 | 705.407,86 | 370.827,74 |
| Totaal .......... | 947.091,62 | | 1.076.235,60 | |

Brandstoffenmarkten.

De aanwijzing der verschillende tijdelijke hulpmarkten is tijdens het verslagjaar voor ten hoogste één jaar verlengd.

De opbrengst aan marktgeld bedroeg: f 20.941,64 (v.j. f 21.123,62).

1 regel te lang

5 Dit document is een verslaglegging van de economische activiteiten op de Centrale Markt in Amsterdam aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. Het bevat een gedetailleerde vergelijking tussen de jaren 1937, 1938 en 1939.

Enkele opvallende zaken:
* Groei in omzet: De totale opbrengst van de veilingen steeg aanzienlijk van f 947.091,62 in 1938 naar f 1.076.235,60 in 1939.
* Handgeschreven correcties: Het document bevat diverse handgeschreven cijfers en doorhalingen. Dit wijst erop dat het een werkexemplaar is, mogelijk een drukproef die door een administrateur of archivaris is gecontroleerd voordat de definitieve versie werd gedrukt.
* Internationale handel: De lijst met herkomstlanden voor fruit is indrukwekkend uitgebreid (o.a. Palestina, Brazilië, Argentinië, Zuid-Afrika en de VS), wat de rol van Amsterdam als belangrijk internationaal handelsknooppunt voor bederfelijke waren onderstreept.
* Invoerstatistieken: Er is een verschuiving zichtbaar in de verhouding binnenlands/buitenlands fruit; in 1939 was meer fruit afkomstig uit eigen land (57,8%) vergeleken met het jaar ervoor (45%). Het jaar 1939 was een kantelpunt in de geschiedenis. Terwijl deze statistieken de bloeiende handel in Amsterdam laten zien, begon in september 1939 de Tweede Wereldoorlog met de Duitse inval in Polen. Nederland was op dat moment nog neutraal, maar de internationale handel begon al hinder te ondervinden van de oorlogsdreiging op zee.

De "Centrale Markt" waarnaar wordt verwezen, is de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam-West, die in 1934 werden geopend. Het was destijds een van de modernste distributiecentra voor voedsel in Europa. De gedetailleerde lijst van producten in het koelhuis geeft een uniek tijdsbeeld van de voedselconsumptie en de beschikbare luxe-artikelen (zoals ananas en "sinaasappel-diksap") in het vooroorlogse Amsterdam. De handgeschreven opmerking "1 regel te lang" onderaan pagina 5 is een typische redactionele aanwijzing voor de zetter van het drukwerk. N.V. Nederlandsche