30 december 1939. № 1 / M. 1940 3/7
[Handgeschreven annotaties: m. b. v. Sijpma / Terug te sturen / Afm. Jonkman 5/1-40]

MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN
RIJKSBUREAU VOOR METALEN

UITVOERING DER DISTRIBUTIEWET 1939

GIRONUMMER: 362100
TELEFOON: 182550
's-GRAVENHAGE, 30 December 1939
TELEGRAMADRES: RIJKSMETAAL
HOOGE NIEUWSTRAAT 14

KOSTENOMSLAG

Hierdoor heb ik de eer U te berichten, dat in overleg met de Commissie van Bijstand is besloten met ingang van 1 Januari 1940, ingevolge het bepaalde bij artikel 4, negende lid, der gewijzigde Metaalbeschikking 1939 No. 1, over de op bijgaande lijst vermelde metalen de daarbij genoemde kostenomslagen te heffen ter bestrijding van de kosten aan de uitvoering der regeling verbonden. In deze lijst zijn tevens opgenomen de metalen, welke van den kostenomslag zijn vrijgesteld.
De kostenomslagen zijn vastgesteld per ton van 1000 kg en worden als volgt geheven:

A. Bij import van metalen:
De onderneming in den zin der Metaalbeschikking 1939 No. 1, die metalen in den zin dier beschikking uit het buitenland of na voorafgaanden opslag in entrepôt in het vrije verkeer hier te lande invoert of doet invoeren, moet een omslag, als bovenbedoeld, aan het Rijksbureau voor Metalen voldoen.

B. Bij aflevering van metalen door Nederlandsche producenten:
De onderneming in den zin der Metaalbeschikking 1939 No. 1, die de in haar bedrijf bewerkte of verwerkte metalen in den zin dier beschikking aflevert, moet een omslag, als bovenbedoeld, aan het Rijks bureau voor Metalen voldoen.
Ondernemingen, die in eigen bedrijf metalen in den zin der Metaalbeschikking 1939 No. 1, be- of verwerken, vervaardigd van grondstoffen, welke van de heffing van den kostenomslag zijn vrijgesteld, moeten over deze metalen aan het Rijksbureau voor Metalen een omslag betalen, welke overeenkomt met den kostenomslag, die bij aflevering door Nederlandsche producenten op de desbetreffende metalen is verschuldigd.
(Voorbeelden: indien een bladzinkfabriek bladen van in eigen bedrijf vervaardigd blokzink fabriceert, is een omslag over het daarvoor gebruikte blokzink verschuldigd gelijk aan dien, welke bij aflevering door Nederlandsche producenten van blokzink zou zijn verschuldigd. Hetzelfde geldt bij fabricage van betonijzer of ijzerdraad enz. uit in eigen bedrijf vervaardigde blokken, knuppels, platinen enz. en bij fabricage van gegoten ijzeren buizen uit in eigen bedrijf vervaardigd ruw ijzer.) * Onderwerp: De invoering van een verplichte financiële afdracht ("kostenomslag") op de handel en productie van metalen.
* Doel: De opbrengst van deze heffing is bedoeld om de administratieve en uitvoerende kosten van het Rijksbureau voor Metalen te financieren.
* Mechanisme: De heffing geldt zowel voor importeurs als voor binnenlandse producenten. Er wordt specifiek vermeld dat ook interne verwerking van metalen binnen een bedrijf (bijv. van ruw ijzer naar buizen) onder de heffingsplicht valt, om te voorkomen dat verticale integratie de heffing ontduikt.
* Eenheid: De heffing wordt berekend op basis van gewicht (per ton van 1000 kg). Dit document is een direct gevolg van de Nederlandse voorbereidingen op de economische gevolgen van de Tweede Wereldoorlog. Hoewel Nederland op 30 december 1939 nog neutraal was, was de Distributiewet 1939 reeds aangenomen om de overheid de macht te geven de handel in strategische grondstoffen te reguleren en schaarste te beheersen.

Het Rijksbureau voor Metalen was een van de zogenaamde "Crisisinstellingen". De "Metaalbeschikking 1939 No. 1" legde het fundament voor het bureaucratische toezicht op metalen, die essentieel waren voor zowel de defensie-industrie als de reguliere economie. De handgeschreven namen bovenin (zoals Jonkman) verwijzen vermoedelijk naar ambtenaren of bedrijfsleiders die het document moesten paraferen of verwerken in de eerste week van 1940.