Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen op officieel briefpapier. 12 juni 1940. Dienst der Gemeentelijke Wasch-en Schoonmaak-, Bad-en Zweminrichtingen, Amsterdam. No 7/14/M. 1940 15/6

DIENST DER GEMEENTELIJKE WASCH-EN SCHOONMAAK-, BAD-EN ZWEMINRICHTINGEN
Hoofdkantoor: Nieuwe Looiersdwarsstraat 9-17 Telefoon: 40115.
no. 1978 WSBZ.

A'dam, 12 Juni 1940

Aan Directeuren van Diensten en Bedrijven enz.
Aan Hoofden van scholen.

Hierbij deel ik U mede, dat ik mij genoodzaakt zie de uitgifte van handdoeken aan scholen en gebouwen aanzienlijk te beperken, aangezien katoenen goederen voortaan niet meer te bekomen zijn. Een oplossing meen ik gevonden te hebben, door voortaan de handdoeken 1 maal per 4 weken aan de diverse gebouwen te bezorgen en dan per 4 weken dezelfde quanta af te leveren als nu per 2 weken geschiedt.

De diverse gebruikers zullen dus nu 2x zoo lang met de doeken moeten doen.

Gaarne vernam ik van U of U zich met deze regeling kunt vereenigen.

DE DIRECTIE.

[Handgeschreven links onderaan:]
voor de kantoren wel, maar
voor de markten niet; deze handdoeken
zijn nu reeds zwart
200 [paraaf]

[Handgeschreven rechts onderaan:]
1 7/14/2 19/6-'40
JL * Kernboodschap: De Amsterdamse gemeentelijke wasservice moet de handdoekenleverantie halveren. In plaats van elke twee weken, wordt er nog maar eens in de vier weken geleverd, met dezelfde hoeveelheid handdoeken als voorheen. Dit betekent dat men twee keer zo lang met dezelfde schone handdoeken moet doen.
* Oorzaak: Er is een tekort aan katoen ontstaan ("katoenen goederen voortaan niet meer te bekomen zijn").
* Reactie: Een handgeschreven aantekening (waarschijnlijk van een ambtenaar bij een ontvangende dienst) plaatst een kritische noot: voor kantoren is dit acceptabel, maar voor markten niet, omdat de handdoeken daar nu al heel snel vuil ("zwart") worden.
* Referenties: De handgeschreven cijfers rechtsonder lijken een administratieve verwerking of archivering aan te duiden, gedateerd op 19 juni 1940. Dit document stamt uit de beginperiode van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog (de capitulatie vond plaats op 15 mei 1940). De brief is gedateerd op 12 juni 1940, minder dan een maand na het begin van de bezetting.

De schaarste aan grondstoffen zoals katoen werd vrijwel direct voelbaar doordat de internationale handel stokte en de bezetter materialen opeiste voor de eigen oorlogseconomie. Dit leidde al snel tot rantsoenering en bezuinigingsmaatregelen in de openbare dienstverlening. De "Dienst der Gemeentelijke Wasch-en Schoonmaak-, Bad- en Zweminrichtingen" was destijds een belangrijke instantie voor de openbare hygiëne in Amsterdam. Het document illustreert hoe de oorlog direct invloed begon te krijgen op de dagelijkse praktijk van scholen, overheidsgebouwen en markten.