Handgeschreven brief (verzoekschrift/klacht).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoekschrift/klacht). 9 maart 1940. H. Terwiel, 1e Jan van der Heydenstraat 29 III, Amsterdam. № 25/4/1 M. 1940 12/3
A’dam, 9 Maart 1940.
Aan den Directeur v/h Marktwezen
J. v. Galenstraat
A’dam.
WelEd. Heer,
Bij dezen verzoek ik U beleefd de marktkooplieden, genaamd Hanou en Hoekstra, die in Kruidenierswaren handelen, niet in de onmiddellijke nabijheid van mijn marktplaats tegenover pand Alb. Cuypstraat 109 te zetten, daar deze menschen mij steeds hinderen in de uitoefening van mijn bedrijf.
Het zijn menschen, waar niet mee om te gaan is. Hij beleedigt mij steeds, zelfs Hanou was Dinsdagmorgen, 5 dezer, zoo onbeschoft en onverstandig om mij, in ’t publiek, van omkooping van den marktmeester te beschuldigen. Hij zeide woordelijk, daarbij een rijksdaalder in de hoogte stekend: „De marktmeester omkoopen, hè!”
U begrijpt, dat ik daardoor ernstig gegriefd ben.
Gaarne had ik, dat U mijn gegronde klacht ernstig onderzoekt en aan mijn verzoek kunt voldoen.
Hoogachtend,
Uw Dnw. Di.
H. Terwiel
1e J. v. d. Heydenstraat 29 III
A'dam.
(Marginale notitie rechtsboven: "zie map") * Taal en stijl: De brief is geschreven in het Nederlands van voor de Tweede Wereldoorlog, herkenbaar aan de naamvals-n in "den" en "dezen" en de spelling "menschen". De toon is formeel en beleefd ("WelEd. Heer", "beleefd verzoek"), maar de inhoud is fel van aard.
* Inhoud: De afzender, H. Terwiel, klaagt over twee collega-kooplieden, Hanou en Hoekstra. Hij voert aan dat zij hem hinderen bij zijn werk op de Albert Cuypmarkt. Het incident dat de aanleiding vormde voor deze brief vond plaats op dinsdag 5 maart 1940. Hanou zou Terwiel publiekelijk hebben beschuldigd van corruptie door te suggereren dat hij de marktmeester omkoopt. Hanou zwaaide hierbij uitdagend met een rijksdaalder (een munt van 2,50 gulden).
* Doel: Terwiel verzoekt de directie van het Marktwezen om de standplaatsen zo in te delen dat hij niet meer in de nabijheid van deze personen hoeft te staan. * Historisch kader: Het document dateert van twee maanden voor de Duitse inval in Nederland. Het geeft een inkijkje in de dagelijkse spanningen en sociale dynamiek op de Amsterdamse markten in die tijd.
* Locatie: De Albert Cuypmarkt was (en is) een van de belangrijkste markten van Amsterdam. De Jan van Galenstraat was de locatie van de Centrale Markthallen en het administratieve centrum van de gemeentelijke Marktdienst.
* Sociaal-economisch: In de jaren '40 waren marktplaatsen strikt gereguleerd. Beschuldigingen van het omkopen van een marktmeester waren zeer ernstig, omdat de marktmeester de macht had over de toewijzing van gunstige plekken. De afzender woont in de 1e Jan van der Heydenstraat, wat direct om de hoek van de Albert Cuypmarkt ligt (de Pijp), een typische volksbuurt uit die periode.
* Archivische waarde: Het document is een voorbeeld van een 'rekest' of klachtendossier. De stempel en de handgeschreven notitie "zie map" duiden erop dat dit document deel uitmaakte van een grotere administratieve procedure binnen de Gemeente Amsterdam.