Handgeschreven brief (verzoekschrift). 13 maart 1940. Jane Heijmann. Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. [Linksboven:]
Jane Heijmann

[Rechtsboven:]
Amsterdam 13. Maart 1940
Albert Cuijpstraat 225
huis

[Midden:]
Aan de ni dnop [?]
Directeur
van Marktwezen
Amsterdam

Geachte Heer.
Hiermede verzoek ik U beleefd
mij inteschrijven voor een plaats
op de "Albert Cuijpmarkt".
Sinds 3 jaren ben ik daar iede-
re dag en ben de Heeren van
het marktwezen wel bekend.
Ik ben de 25. VI. 1901 in Duisburg
(Duitschland) geboren, Uw bericht
afwachtend.
Hoogachtend,
Jane Heijmann

[Onderaan paars stempel:]
No 25/47 / M. 1940 15/3 De brief is een formeel verzoek van Jane Heijmann aan de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam. Zij verzoekt om officieel te worden ingeschreven voor een vaste staanplaats op de Albert Cuypmarkt.

Enkele opvallende punten uit de tekst:
* Motivatie: Ze voert aan dat ze al drie jaar dagelijks op de markt aanwezig is en dat de ambtenaren van het marktwezen haar kennen. Dit suggereert dat ze wellicht als helpster of op de vergunning van iemand anders werkte en nu een eigen plek ambieert.
* Herkomst: Ze vermeldt expliciet haar geboortedatum (25 juni 1901) en geboorteplaats (Duisburg, Duitsland). In de context van 1940 was het verstrekken van deze persoonsgegevens essentieel voor officiële vergunningen.
* Administratie: Het paarse stempel onderaan geeft aan dat de brief op 15 maart 1940 (twee dagen na schrijven) is binnengekomen en geregistreerd onder nummer 25/47 in de M-serie (Marktwezen) van dat jaar. Dit document is geschreven op 13 maart 1940, slechts twee maanden voor de Duitse inval in Nederland op 10 mei 1940. De Albert Cuypmarkt was in die tijd het kloppende hart van de Amsterdamse buurt De Pijp, met een zeer diverse populatie kooplieden, waaronder veel Joodse Amsterdammers.

De naam "Jane Heijmann" en haar geboorteplaats Duisburg wijzen er vrijwel zeker op dat zij een Joodse vluchtelinge uit Duitsland was. Gezien haar verklaring dat ze sinds drie jaar (dus sinds 1937) dagelijks op de markt te vinden is, past dit in het patroon van vluchtelingen die in die periode in Amsterdam een nieuw bestaan probeerden op te bouwen, vaak in de handel.

Kort na deze aanvraag, tijdens de bezetting, zouden de verordeningen van de nazi's het voor Joodse kooplieden onmogelijk maken om hun beroep uit te oefenen. Dit maakt dit alledaagse verzoek om een marktplaats tot een wrang historisch document: een laatste poging om op legale wijze een zelfstandig bestaan in Nederland te borgen, vlak voordat de oorlog de stad bereikte. Marktwezen