Officiële brief/oproeping van de Gemeente Amsterdam.
Origineel
Officiële brief/oproeping van de Gemeente Amsterdam. 19 juni 1940. De Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam (W.). [Logo: Wapen van Amsterdam met drie kruizen]
MARKTWEZEN
AMSTERDAM DV.
[Handgeschreven in paarse inkt:] Verzonden 19/6
TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN
No. 25/109/4 M
BIJLAGE _________________
ONDERWERP :
AMSTERDAM (W.) 19 Juni 1940.
JAN VAN GALENSTRAAT 14
AAN den Heer J. Gosler,
Valkenburgerstraat 83 I,
Amsterdam-C.
Wijk ~~10x~~ 2.
Op grond van het feit, dat U geen geregeld gebruik van de U verleende voorkeurskaart voor de markt
Albert Cuypstraat heeft gemaakt, behoort de inschrijving op de sollicitantenlijst voor bovengenoemde markt, ingevolge artikel 10 van het Reglement op de Markten, te worden geschrapt.
Alvorens hiertoe te besluiten roep ik U op om op 26 Juni 1940 tusschen 9½ en 12 uur te komen bij den Inspecteur van mijn dienst, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West.
De Directeur,
[Onderaan links:] A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-9-'39-526. * Administratieve Handhaving: De brief is een formeel bericht van de gemeentelijke overheid aan een marktkoopman (of aspirant-koopman). Het Marktwezen hanteerde strikte regels voor de bezetting van marktplaatsen. Het niet "geregeld gebruik" maken van een voorkeurskaart was een grond voor uitsluiting.
* Taalgebruik: Het document is opgesteld in het ambtelijk Nederlands van die tijd, herkenbaar aan de naamvallen en spelling ("den Heer", "tusschen").
* Tijdsbeeld: Hoewel de brief is gedateerd op 19 juni 1940 — ruim een maand na de Nederlandse capitulatie — vertoont het document de voortzetting van de normale gemeentelijke administratie. Er is nog geen sprake van expliciete anti-Joodse maatregelen in de tekst zelf, maar de bureaucratische druk op individuen is zichtbaar. * Locatie en Identiteit: De geadresseerde, J. Gosler, woonde in de Valkenburgerstraat. Dit was een straat in de van oudsher Joodse buurt van Amsterdam. Gezien de datum en de locatie is het zeer waarschijnlijk dat de heer Gosler een Joodse marktkoopman was.
* De Albert Cuypmarkt: Dit was (en is) een van de belangrijkste markten van Amsterdam. Voor veel Joodse Amsterdammers was de markt- en straathandel een cruciale bron van inkomsten. Het verliezen van een inschrijving op de sollicitantenlijst of een voorkeurskaart betekende een directe bedreiging voor het levensonderhoud.
* Begin van de Bezetting: In juni 1940 begon de bezetter langzaam grip te krijgen op het maatschappelijk leven. Hoewel de grote zuiveringen en het verbod voor Joden op markten (ingevoerd in 1941) nog moesten komen, zorgde de strikte naleving van reglementen door Nederlandse ambtenaren er soms onbedoeld voor dat kwetsbare groepen sneller in de problemen kwamen.
* De Inspectie: De oproep om bij de inspecteur aan de Jan van Galenstraat (de locatie van de Centrale Markthallen) te verschijnen, was een formele hoorzitting waar de betrokkene zijn zaak mocht bepleiten voordat de definitieve beslissing tot schrapping werd genomen.