Administratieve indexkaart of oproepingskaart voor een marktkoopman. 26 juni 1940. (Linkerkolom)

Nº 25/109/4 m. 1940 [stempel]
Opgeroepen per
(datum) (uur)
..26 - 6 - 40.... 9 1/2-11....
wegens niet geregeld bezetten plaats
op de markt
Alb. Cuypstraat
Voorkeurskaart nr. 469
van
N. van Os
K. Koningsstraat 24 II

(Rechterkolom)

Aanteekeningen Inspecteur:
Niet verschenen
Intrekken

26-6-40
de Maar [handtekening/naam inspecteur]

opbergen
B [paraaf] 26/6 '40 * Doel van het document: De kaart dient als officieel verslag van een oproeping van een marktkoopman (N. van Os) wegens het niet reglementair bezetten van de toegewezen marktplaats op de Albert Cuypmarkt.
* Inhoudelijke details: N. van Os, wonende aan de K. Koningsstraat 24 II, werd opgeroepen om te verschijnen op 26 juni 1940 tussen 9:30 en 11:00 uur. De reden was "niet geregeld bezetten plaats op de markt". Hij beschikte over voorkeurskaart nummer 469.
* Besluitvorming: De inspecteur (mogelijk genaamd De Maar) noteert dat de betrokkene niet is verschenen ("Niet verschenen"). Als sanctie wordt genoteerd dat de vergunning of voorkeurskaart moet worden ingetrokken ("Intrekken"). De kaart wordt vervolgens voorzien van een instructie om op te bergen en een paraaf met datum.
* Handgeschreven toevoegingen: De paarse tekst "Niet verschenen Intrekken" suggereert een directe administratieve afhandeling naar aanleiding van het verzuim. * Dit document is afkomstig uit de archieven van de Amsterdamse marktwezenadministratie. De Albert Cuypmarkt is een van de bekendste markten van Amsterdam.
* De datum, juni 1940, is kort na de Nederlandse capitulatie en het begin van de Duitse bezetting. Hoewel de opgegeven reden ("niet geregeld bezetten") strikt administratief lijkt, was dit een periode waarin de bezetter en het collaborerende stadsbestuur de regeldruk op de markten opvoerden.
* Het intrekken van een "voorkeurskaart" betekende voor een marktkoopman vaak het verlies van zijn of haar vaste staanplaats en daarmee de belangrijkste bron van inkomsten.
* In de context van de Holocaust is het van belang te verifiëren of "N. van Os" een Joodse marktkoopman was. De Duitse bezetter begon vrij snel met het beperken van de economische vrijheden van Joodse burgers, wat uiteindelijk leidde tot een totaal verbod voor Joden op markten in 1941. Administratieve redenen werden soms gebruikt als vroege methode om Joodse ondernemers uit het straatbeeld te verwijderen. K. Koningsstraat N. van Os