28 juni 1940 Een marktkoopman (naam niet vermeld op deze zijde, vermoedelijk op de achterzijde) № 25/118/M.1940 28/6 [Rechtsboven: M. v. Hoop]

Amsterdam, 28 Juni 1940.

Den Weled. Heer Directeur van het Marktwezen, Alhier.

Weled. Heer!

Ondergeteekende neemt hierdoor de vrijheid UEd. beleefd
te verzoeken in navolgende aangelegenheid mij
van dienst te willen zijn.
Als dienstplichtige werd ik den 1sten Pinksterdag geïnterneerd
met het eerste transport werd ik naar het Buitenland
vervoerd, allen afkomstig van de Peel-divisie.
Mijn onderdeel was ± 250 man en in het kamp waren er met
mij nog 9 over; wij kwamen over Arnhem het Moederland
binnen.
den 10-6-'40 vertrok ik naar mijne woonplaats met 4 dagen
verlof en zoo kwam ik lichamelijk en geestelijk gezond
terug in de Ouderlijke Woning.
Den 17 dezer heb ik mij afgemeld bij Militaire Zaken;
den volgenden dag was ik marktkoopman in pantoffels.
In de Albert Cuijpstraat heb ik van Maandag tot en met
Vrijdag een stand op de derde markt.
Zaterdag is Israël. Feestdag en sta ik niet, daarentegen
Zondag op Uilenburg.
Laatstgenoemde markt heb ik een voorkeurkaart n: 300
op de Albert Cuijpstraat zal mijn n: 653 zijn; de voorkeurkaart
moet ik nog bekomen.
z.o.z. In deze brief verzoekt een Amsterdamse marktkoopman om de afgifte van een "voorkeurkaart" (vergunning) voor zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt. De brief is een direct gevolg van de chaotische gebeurtenissen tijdens de Duitse inval in mei 1940.

De schrijver legt uit waarom hij afwezig is geweest: als dienstplichtig militair van de Peel-divisie (die zware strijd leverde in Brabant) werd hij op de eerste Pinksterdag (12 mei 1940) krijgsgevangen gemaakt ("geïnterneerd") en naar Duitsland getransporteerd. Hij vermeldt aangrijpend dat van zijn onderdeel van 250 man er slechts 9 over waren in het kamp. Na zijn vrijlating en terugkeer in Nederland op 10 juni, heeft hij zich op 17 juni officieel gedemobiliseerd bij Militaire Zaken.

De man is direct weer aan het werk gegaan als koopman in pantoffels. Hij werkt doordeweeks op de Albert Cuypstraat en op zondag op de markt in de Uilenburg. Hij vraagt nu om de administratieve afhandeling van zijn standplaats (nummer 653 op de Albert Cuyp), die blijkbaar tijdens zijn militaire afwezigheid is blijven liggen. Dit document biedt een unieke inkijk in de onmiddellijke nasleep van de Nederlandse capitulatie (14 mei 1940). De Peel-divisie, waar de schrijver deel van uitmaakte, was gestationeerd achter de Peel-Raamstelling en kreeg het zwaar te verduren tijdens de inval.

Bijzonder aan dit document is de vermelding: "Zaterdag is Israël. Feestdag en sta ik niet". Dit duidt erop dat de schrijver een Joodse Amsterdammer is die de sjabbat in ere houdt. Hij staat op zondag op de markt in de Uilenburg, een buurt die destijds het hart van de Joodse textiel- en voddenmarkt vormde.

De brief is geschreven in de korte periode tussen de Nederlandse overgave en de invoering van de eerste ingrijpende anti-Joodse maatregelen door de bezetter. Het toont de veerkracht van een gewone burger die, na het trauma van de oorlog en gevangenschap, direct probeert zijn dagelijks leven en broodwinning weer op te pakken. De archivaris-notitie "M. v. Hoop" en het dossiernummer wijzen op een formele behandeling door de gemeentelijke instanties van het Marktwezen. Marktwezen