Officiële waarschuwingsbrief (doorslag/kopie). 9 augustus 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). Den Heer M. Wurms, Afrikanerplein 31 I, Amsterdam-Oost. [Handgeschreven linksboven:] extra

[Rechtsboven:] HG.

den Heer M.Wurms,
Afrikanerplein 31 I,
Amsterdam-Oost.

Wijk 20.

25/152/2 M.
9 Augustus 1940.

Mij is gerapporteerd, dat U zich op Vrijdag 2 Augustus jl. op de markt Albert Cuypstraat heeft laten assisteeren, terwijl U daarvoor dezerzijds geen toestemming was verleend.

Ik waarschuw U hierbij ernstig dit voortaan na te laten.

De Directeur, Dit document is een formele waarschuwing aan een marktkoopman, de heer M. Wurms. De toon van de brief is streng en bureaucratisch ("ernstig waarschuwen"). De overtreding betreft het feit dat de heer Wurms hulp heeft gehad bij zijn marktkraam op de Albert Cuypmarkt zonder dat daar de vereiste officiële toestemming voor was gegeven door de gemeente of de marktdirectie. In deze periode was de controle op marktkooplieden en hun personeel zeer strikt gereguleerd via vergunningen. De brief is gedateerd op 9 augustus 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de brief zelf een reguliere administratieve berisping lijkt, krijgt deze een diepere betekenis wanneer men kijkt naar de geadresseerde en de locatie.

Het adres Afrikanerplein 31 I bevond zich in de Transvaalbuurt, een wijk in Amsterdam-Oost waar destijds veel Joodse Amsterdammers woonden. Uit archiefbronnen (zoals het Joods Monument) blijkt dat de heer M. Wurms (waarschijnlijk Mozes Wurms, geboren in 1891) inderdaad een Joodse marktkoopman was.

In de loop van 1940 en 1941 werden de regels voor Joodse marktkooplieden steeds verder aangescherpt door de bezetter en het meewerkende Amsterdamse stadsbestuur, wat uiteindelijk leidde tot het verbod voor Joden om op reguliere markten te staan en hun latere deportatie. Deze brief illustreert de stringente handhaving van regels waaraan marktkooplieden in die tijd onderworpen waren, vlak voordat de specifieke anti-Joodse maatregelen de sector volledig zouden ontwrichten. M. Wurms Marktwezen