Doorslag van een getypte brief (doorschrijfexemplaar). 2 december 1940. De Directeur van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam. [Handgeschreven: verzonden 3/12] [Handgeschreven: m. de Graaf]

                                     VD/HG.

                den Heer J. Edel,
                Van Beekstraat 144,
                L a n d s m e e r .

25/219/2 M. 2 December 1940.

        Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 5 November jl. bericht ik U, dat Uw plaats op de markt Albert Cuypstraat met ingang van 4 November jl. wegens wanbetaling is ingetrokken; terzake is U nog een bedrag van f 5,40 schuldig. Ik deel U hierbij voorts mede, dat U zich, zoodra U weder in de gelegenheid is een plaats op de markten te Amsterdam te bezetten, na betaling van vorenvermeld bedrag opnieuw kan laten inschrijven op de sollicitantenlijst ten hoofdkantore van den dienst van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, alhier.

                                     De Directeur, In deze zakelijke correspondentie stelt de Dienst van het Marktwezen de heer J. Edel op de hoogte van het feit dat zijn vaste marktplaats op de Albert Cuypmarkt is ingetrokken. De reden hiervoor is 'wanbetaling'. De heer Edel heeft een achterstand van 5,40 gulden.

De brief is een reactie op een eerdere brief van de heer Edel van 5 november. De intrekking is met terugwerkende kracht ingegaan op 4 november 1940. De directeur wijst de ontvanger op de procedure voor herstel: pas nadat de schuld is voldaan, kan hij zich weer laten inschrijven op de sollicitantenlijst voor een marktplaats. Het hoofdkantoor van de dienst was destijds gevestigd aan de Jan van Galenstraat (bij de Centrale Markthallen). Dit document stamt uit de eerste maanden van de Duitse bezetting van Nederland (december 1940). Hoewel de brief op het eerste gezicht een louter administratieve kwestie over marktgelden lijkt, is de historische context van belang. In deze periode nam de druk op (met name Joodse) marktkooplieden in Amsterdam toe door nieuwe verordeningen van de bezetter.

Het archief van de Dienst van het Marktwezen in het Stadsarchief Amsterdam bevat veel van dit soort dossiers. Vaak bleken marktkooplieden door de veranderende omstandigheden, beperkingen of verlies van klandizie niet meer in staat hun staanplaatsen te betalen, wat leidde tot dergelijke opzeggingen wegens wanbetaling. Of de heer J. Edel direct getroffen werd door anti-Joodse maatregelen of dat er sprake was van reguliere financiële problemen, kan zonder aanvullend genealogisch onderzoek niet met zekerheid worden vastgesteld, maar de datum en locatie (Albert Cuypmarkt) maken dit document tot een typerend voorbeeld van de Amsterdamse marktadministratie in oorlogstijd. Edel heeft (De heer) J. Edel Marktwezen