J. Edel

Administratieve notitie/memorandum betreffende marktwezen.

Het document is een administratieve afhandeling van het intrekken van een marktvergunning (plaats 275) op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. De reden voor intrekking is een betalingsachterstand van 5 gulden en 40 cent (f 5.40). Uit de notities blijkt een bureaucratisch proces: 1. Op **4 november** wordt de plaats ingetrokken. 2. De ambtenaar merkt op dat Edel twee keer is opgeroepen maar niet is verschenen. 3. Er wordt geadviseerd Edel te berichten dat hij pas weer een plek kan krijgen nadat de schuld is voldaan. 4. Diverse parafen en data (de Haer, Th. v. Moerkerke) tonen de voortgang van het dossier gedurende november en december 1940.

Ambtelijk advies / brief.

Het document betreft een administratieve afhandeling van een verzoek van marktkoopman J. Edel (standplaats 295 AB), een handelaar in geslachte kippen. Vanwege een "slachtverbod" kan hij zijn handel niet naar behoren uitoefenen en vraagt hij om vrijstelling van de verplichting om zijn marktplaats fysiek te bezetten (plaatsbezetting). De opsteller van het advies adviseert positief: een uitstel van twee maanden is gebruikelijk, mits de marktkoopman wel zijn staangeld (marktgeld) blijft betalen. Er wordt echter onderaan een cruciale kanttekening geplaatst: terwijl het advies werd opgesteld of verwerkt, is de betreffende standplaats per 9 november 1940 al ingetrokken vanwege een achterstallige schuld van 5,40 gulden. Dit duidt op de precaire financiële positie van de handelaar en de strikte bureaucratische handhaving in die periode.

Doorslag van een getypte brief (doorschrijfexemplaar).

In deze zakelijke correspondentie stelt de Dienst van het Marktwezen de heer J. Edel op de hoogte van het feit dat zijn vaste marktplaats op de Albert Cuypmarkt is ingetrokken. De reden hiervoor is 'wanbetaling'. De heer Edel heeft een achterstand van 5,40 gulden. De brief is een reactie op een eerdere brief van de heer Edel van 5 november. De intrekking is met terugwerkende kracht ingegaan op 4 november 1940. De directeur wijst de ontvanger op de procedure voor herstel: pas nadat de schuld is voldaan, kan hij zich weer laten inschrijven op de sollicitantenlijst voor een marktplaats. Het hoofdkantoor van de dienst was destijds gevestigd aan de Jan van Galenstraat (bij de Centrale Markthallen).

Doorslag van een getypte brief.

Deze brief is een zakelijke mededeling van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen aan een marktkoopman, de heer J. Edel uit Landsmeer. De kernboodschap is dat zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt per 4 november 1940 is ingetrokken vanwege "wanbetaling". Er staat een schuld open van 5,40 gulden. De brief stelt dat de heer Edel pas weer in aanmerking komt voor een nieuwe inschrijving op de sollicitantenlijst voor een standplaats nadat hij deze schuld heeft voldaan. De toon is strikt ambtelijk en volgt de formele correspondentie-etiquette van die tijd.

Briefkaart (postzegel van 5 cent met stempel Purmerend, 1940).

* **Administratieve context:** De grote paarse stempel met het nummer "25/247/1" duidt op een officiële registratie door een instantie. Gezien de geadresseerde "Het Marktwezen" is, betreft dit waarschijnlijk correspondentie gerelateerd aan de distributie of handel van goederen. * **Locatie:** De Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam-West was de locatie van de Centrale Markthallen, het hart van de Amsterdamse voedseldistributie. * **Tijdsbeeld:** De kaart is verstuurd in december 1940, tijdens de eerste maanden van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode begon de distributie van goederen en de controle op de markten steeds strikter te worden. * **Handschrift:** Het betreft een verzorgd, typisch mid-20e-eeuws cursief handschrift.

Handgeschreven brief (postkaart/briefkaart-formaat).

De schrijver van deze brief reageert op een officiële vordering of mededeling van de Dienst van het Marktwezen te Amsterdam. Uit de tekst blijkt dat de afzender ten onrechte verantwoordelijk wordt gehouden voor in bruikleen ontvangen materiaal (elektriciteitssnoeren en toebehoren) voor een marktkraam in de Albert Cuypstraat. De schrijver voert drie argumenten aan ter verdediging: 1. Hij/zij heeft nooit een standplaats gehad in de Albert Cuypstraat. 2. Hij/zij heeft nooit materialen van de gemeente ("Gem. b.", waarschijnlijk Gemeente Bedrijven) in bruikleen gehad. 3. Hij/zij heeft al meer dan drie jaar geen gebruik meer gemaakt van de faciliteiten van het Amsterdamsche Marktwezen. Het taalgebruik is formeel en beleefd, getuige de afsluiting "uwe d d. d. u" (voluit: *Uw dienstwillige dienaar*). Er is sprake van de toenmalige spelling (bijv. "Amsterdamsche", "proviteeren").

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of officieel afschrift).

De brief is een formele rectificatie van een administratieve fout. De heer J. Edel uit Purmerend had een 'aanschrijving' (een officieel bevel of verzoek) ontvangen om een snoer van de elektrische marktverlichting in te leveren. Naar aanleiding van een bezwaar dat Edel per briefkaart op 6 december stuurde, heeft de directie de zaak onderzocht. De conclusie is dat het verzoek ten onrechte was verzonden, en de ontvanger wordt verzocht de eerdere brief als niet verzonden te beschouwen. De tekst is opgesteld in het zakelijke Nederlands van de vroege 20e eeuw, waarbij nog gebruik wordt gemaakt van de 'y' in plaats van de 'ij' (bijv. "my", "by", "aanschryving"). Het kenmerk linksboven en de handgeschreven notitie "Verzonden" duiden op een kopie voor het eigen archief van de verzendende instantie.

Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven toevoeging.

De brief is een formele rectificatie van een administratieve fout. De heer J. Edel had blijkbaar een bevel ('aanschryving') ontvangen om een elektrisch snoer van de marktverlichting in te leveren. Na bezwaar van Edel (per briefkaart op 6 december) is er onderzoek gedaan, waaruit bleek dat het bevel onterecht aan hem was gericht. De toon is zakelijk en ambtelijk. Opvallend is het gebruik van de letter 'y' waar men tegenwoordig 'ij' zou verwachten (my, by, aanschryving), wat destijds op typemachines en in administratieve correspondentie soms gebruikelijk was.

Getypte administratieve lijst (waarschijnlijk een uittreksel uit een grootboek of klantenlijst).

Dit document betreft een financieel overzicht van wekelijkse omzetten per klant of tussenpersoon. De bedragen variëren aanzienlijk, van 5 tot 150 (vermoedelijk guldens). Opvallende zaken: * **Geografische spreiding:** De lijst toont een sterke concentratie in Noord-Holland (regio Waterland: Landsmeer, Oostzaan, Broek in Waterland) en de Veluwe (Putten, Nijkerk, Barneveld). Daarnaast zijn er enkele specifieke adressen in Amsterdam (Amstelveenseweg, Fahrenheitstraat, Buiksloterweg). * **Concentratie:** De naam J. Edel in Landsmeer springt eruit met de hoogste wekelijkse omzet (150). * **Familienamen:** Veel namen komen vaker voor (Dekker, Dil, Dobber, Edel, Francken, Goede), wat kan duiden op familiebedrijven of verschillende vestigingen/wijken die door familieleden worden beheerd. * **Ordening:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam.

# TRANSCRIPTIE De Weledb Heer Directeur v. d. Marktwezen J v Galenstr. 14 A. dam.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of officieel afschrift). * **Datum:** 18 december 1940. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst of nutsbedrijf). * **Ontvanger:** Den Heer J. Edel, Vooruitstraat 129, Purmerend. * **Kenmerk:** 25/247/2 M. * **Bijzonderheden:** Bevat handgeschreven aantekeningen ("Verzonden 1...

# TRANSCRIPTIE afzender J. Salomon. Centrale Markthalle Kamer 127 H^a.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (postkaart/briefkaart-formaat). * **Datum:** 31 December 1940. * **Locatie van verzending:** Purmerend. * **Afzender:** J. Edelh... (waarschijnlijk J. Edelhoorn of Edelhoort). * **Geadresseerde:** De Directeur van het Marktwezen (Amsterdam). * **Taal:** Nederlands (verouderde spelling).

# TRANSCRIPTIE Amsterdam 11/jan: 1940. Den WelEd: Heer Directeur Marktwezen Jan v. Galenstraat 14. Amsterdam (W) WelEd: Heer Ondergetekende Eduard Emil Schrandt geb: 12. 7. 99. te Amsterdam, wonende aldaar Com. Antoninstraat 19 I ; veroorlooft zich de vrijheid U WelEd: het navolgende mee te deelen: dat hij op de markt Alb. Cuypstraat een vaste plaats heeft, № 333 dat hij van Uw dienst een schr...