Doorslag van een officiële waarschuwingsbrief. 20 november 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). extra (handgeschreven)
HG. (getypt)

den Heer S. Dresden,
Amsteldijk 18 hs,
Amsterdam-Zuid.

Wijk 17.

25/235/2 M. 20 November 1940.

Mij is gerapporteerd, dat U zich den laatsten tijd op Uw
plaats op de markt Albert Cuypstraat gedurende vrijwel den geheelen
dag laat vervangen door Uw broer, terwijl U slechts is toegestaan
zich gedurende enkele uren per dag te laten vervangen.
Ik waarschuw U hierbij ernstig dit voortaan na te laten.

De Directeur, Dit document is een formele waarschuwing aan een marktkoopman, de heer S. Dresden, die een standplaats had op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. De kern van de klacht is een overtreding van de marktverordening: Dresden liet zich de gehele dag vervangen door zijn broer, terwijl de regels slechts een vervanging van enkele uren per dag toestonden. De toon van de brief is dwingend en bureaucratisch ("Ik waarschuw U hierbij ernstig").

De aanduiding "Wijk 17" verwijst naar de administratieve indeling van de stad of de marktsector. Het handgeschreven woord "extra" aan de bovenzijde duidt mogelijk op een bijzondere verzendwijze of een extra kopie voor het dossier. De brief is gedateerd op 20 november 1940, zes maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de brief een routineuze administratieve berisping lijkt betreffende marktregels, krijgt deze een beladen betekenis door de historische context en de identiteit van de geadresseerde.

Samuel Dresden (geboren in 1903), die op het adres Amsteldijk 18 woonde, was inderdaad een Joodse marktkoopman. In de loop van 1941 werden Joodse kooplieden door de bezetter steeds verder beperkt in hun werkzaamheden; zij werden uiteindelijk verbannen van reguliere markten zoals de Albert Cuyp en mochten alleen nog handelen op speciaal aangewezen "Joodse markten".

Uit archiefstukken (zoals het Joods Monument) blijkt dat Samuel Dresden, zijn vrouw en hun kinderen de oorlog niet hebben overleefd; zij zijn in 1943 vermoord in Sobibor. Dit document vormt daarmee een aangrijpend spoor van het dagelijks leven en de bureaucratische controle waar hij aan onderworpen was, kort voordat de grootschalige vervolging zijn leven en dat van zijn gezin zou verwoesten. S. Dresden Marktwezen