Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven aantekening. 24 december 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten, Amsterdam). Handgeschreven bovenaan: extra

Rechtsboven: E/HG.

den Heer J.van Gelder,
Zwanenburgwal 48,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 3.

25/254/2 M. 24 December 1940.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 10 December jl. verleen
ik U hierbij, gerekend te zijn ingegaan 10 December 1940, vrijstel-
ling van de verplichting om Uw plaats op de markt Albert Cuypstraat
regelmatig te bezetten voor den tijd van ten hoogste drie maanden,
dus tot 10 Maart 1941. Ik breng echter onder Uw aandacht, dat het
terzake verschuldigde marktgeld regelmatig wekelijks aan den dienst
doenden marktambtenaar van de Albert Cuypstraat moet worden betaald.

De Directeur, De brief is een officiële beschikking van een gemeentelijke dienst aan een marktkraamhouder, de heer J. van Gelder. In de brief wordt bevestigd dat hij tijdelijk (voor drie maanden) is vrijgesteld van de plicht om zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt fysiek te bezetten. Deze vrijstelling is met terugwerkende kracht ingegaan op 10 december 1940 en loopt tot 10 maart 1941.

Ondanks dat hij niet persoonlijk aanwezig hoeft te zijn, blijft de financiële verplichting onveranderd: het marktgeld moet wekelijks betaald blijven worden aan de dienstdoende marktambtenaar op locatie. Het document is kenmerkend voor de strakke bureaucratische controle op de Amsterdamse markten tijdens de bezettingsjaren. Het document dateert van december 1940, de vroege periode van de Duitse bezetting van Nederland. De locatie van de geadresseerde, de Zwanenburgwal, bevond zich in het hart van de oude Joodse buurt van Amsterdam. Veel kooplieden op de Albert Cuypmarkt waren van Joodse afkomst.

In deze periode werden de beperkende maatregelen voor Joodse burgers steeds stringenter. Hoewel de reden voor de aanvraag van Van Gelder niet expliciet in dit antwoord staat, is het in de historische context van de vervolging aannemelijk dat veel Joodse marktkooplieden in deze maanden hun werkzaamheden moesten staken of beperken vanwege de onveiligheid, de aanstaande verboden op Joodse handel, of voorbereidingen op onderduik of deportatie. De eis dat er toch wekelijks betaald moest worden aan een ambtenaar ter plaatse, getuigt van de onverbiddelijke voortgang van de civiele administratie onder het nieuwe regime. J. van Gelder