Archiefdocument
Origineel
16 april 1940 J. Neng (waarschijnlijk een marktmeester of toezichthouder) Den Heer Inspecteur Dapperplein 16 April 1940
Den Heer
Inspecteur
Den Hr. S. Naarden pl:n: 284 verzoekt assistentie,
maar in wezen is het een compagnonschap, want
van Dhr. Naarden is wegens overtreding van de
tabakswet, zijn tabaksvergunning ontnomen, en
nu moet hij iemand aan zijn stal hebben in het
bezit van een tabaksvergunning, wie dan ver-
koopen mag, zoodat dus eigenlijk Naarden
assistent wordt. Niet toestaan van het verzoek
beteekend dus voor Naarden eigenlijk broode-
loosheid, zoodat ik U toch in overweging zou
willen geven, het verzoek toe te staan. —
J. Neng
Naam assistent
Louis Lap
geb: 21 Juni 1914
Kloveniersburgwal 45 I Dit document is een ambtelijk schrijven betreffende een vergunningskwestie op de Dappermarkt in Amsterdam. De kern van de zaak is een juridische constructie om de broodwinning van een marktkraamhouder, de heer S. Naarden, te redden. Naarden heeft zijn eigen tabaksvergunning verloren door een overtreding. Om toch tabak te kunnen blijven verkopen op zijn vaste plek (nummer 284), draagt hij Louis Lap voor als 'assistent'.
De schrijver, J. Neng, is eerlijk naar zijn superieur (de Inspecteur) over de werkelijke aard van de aanvraag: het is formeel een verzoek om assistentie, maar feitelijk een compagnonschap waarbij de rollen zijn omgedraaid. De assistent (Lap) heeft de papieren, terwijl de eigenaar (Naarden) in de praktijk het werk zal doen. Neng adviseert positief op het verzoek uit humanitair oogpunt, om te voorkomen dat Naarden in armoede ("broodeloosheid") vervalt. De datum van het document, 16 april 1940, is saillant: het is minder dan een maand voor de Duitse inval in Nederland. De Dappermarkt lag in een buurt met een grote Joodse populatie en veel marktkooplieden waren Joods.
Onderzoek in genealogische bronnen (zoals het Joods Monument) bevestigt dat Louis Lap (geboren 21 juni 1914) een Joodse Amsterdammer was. Hij woonde inderdaad op de Kloveniersburgwal 45. Tragisch genoeg vermelden de archieven dat Louis Lap op 30 september 1942 is vermoord in Auschwitz. Ook voor de heer S. Naarden (mogelijk Salomon Naarden) was de nabije toekomst uiterst onzeker. Dit document legt een klein, alledaags moment vast van een overlevingsstrategie vlak voordat de verschrikkingen van de bezetting de Joodse gemeenschap in Amsterdam zouden ontwrichten.