Ambtelijke rapportage / Dienstbrief
Origineel
Ambtelijke rapportage / Dienstbrief in kennis gesteld en hun bezwaren kenbaar gemaakt.
Deze plhouders zien zeer scherp toe dat een marktplaats
niet onrechtmatig wordt ingenomen, omdat zij daarbij
persoonlijk belang hebben. Indien een plaats in de Ten
Katestraat vrij komt dan wordt ingevolge K.M. No 46
overeenkomstig Art 7 v/h Regl. op de Markten, deze plaats
bij loting aan vorengenoemde Alsbach plh. toegewezen.
Bedoelde groep plhouders hebben vroeger veel oppositie
gevoerd, doch zijn thans met het door ons vorenbedoelde
toegepast opschuivingssysteem en andere ordemaatre-
gelen tevreden, terwijl het hun bekend is, dat Valkenburg
gelegenheid werd gegeven voor de noodgedwongen gang
om zijn kranke vrouw bij te staan en te verzorgen.
Amsterdam, 27 Januari '40
[Signatuur] Het document is een verslag van een marktmeester of een vergelijkbare gemeentelijke functionaris in Amsterdam. De tekst belicht de dynamiek tussen de overheid en de marktkooplieden (hier afgekort als "plhouders" voor plaatshouders) op de Ten Katemarkt.
De kern van de rapportage is de handhaving van de rechtvaardigheid bij het toewijzen van standplaatsen. Er wordt verwezen naar een specifiek besluit ("K.M. No 46", mogelijk een Keurmerk of Kennisgeving van de Markt) en het officiële "Reglement op de Markten". Het document bevestigt dat een vrije plaats door middel van loting is toegewezen aan een plaatshouder genaamd Alsbach.
Interessant is de vermelding van het "opschuivingssysteem". Dit was (en is) een methode waarbij zittende kooplieden het recht hebben om door te schuiven naar een betere of grotere plek die vrijkomt, mits zij de nodige anciënniteit hebben. Hoewel er voorheen weerstand ("oppositie") was tegen de uitvoering, lijken de kooplui op dit moment tevreden met de gang van zaken. De brief dateert van januari 1940, slechts enkele maanden voor de Duitse inval in Nederland. In deze periode van vooroorlogse crisis was een goede plek op de markt van levensbelang voor het inkomen van de koopman. De sociale controle onderling was groot; men hield elkaar "zeer scherp" in de gaten om vriendjespolitiek of onrechtmatige inname van plaatsen te voorkomen.
De laatste alinea toont een menselijke kant van de bureaucreatie: een plaatshouder genaamd Valkenburg kreeg toestemming om zijn werk tijdelijk te onderbreken om voor zijn "kranke" (zieke) vrouw te zorgen. Het feit dat dit expliciet in de rapportage wordt vermeld, suggereert dat dergelijke uitzonderingen alleen geaccepteerd werden door de overige kooplui als de rest van de regels strikt en transparant werd toegepast. De Ten Katemarkt, gelegen in de Kinkerbuurt, was destijds een van de drukste en meest volkse markten van Amsterdam.