Administratieve indexkaart/bijblad (Alg. Zaken Model No. 14). Oktober/november 1940. [Linksboven, in stempel]:
BIJBLAD V/AN:
M. No. 28/81/1 1940
DOORGEZONDEN: [onleesbaar, paraaf]

[Rechtsboven]:
914

[Midden boven, handgeschreven]:
E. Matteman - Polak
Vinkenstraat 534 Lindengracht [doorgehaald]

[Hoofdtekst]:
Het verzoek v. E. Matteman-Polak
dient m.i. te worden afgewezen.
Haar moet worden bericht, dat
zij als houdster van een voor-
keurskaart van de markt Lindengracht
twee maal per week op deze markt een plaats
moet innemen, daar zij anders haar
naam v. de sollicitanten-lijst wordt geschrapt.

[Midden rechts]:
advies
30-10-40
[Paraaf/Handtekening, mogelijk ‘Ham’]

[Onder hoofdtekst]:
5-11-40
de Haer [Handtekening]

[Onderop, rood en zwart]:
28/81/2 6.
7/11/40 WG [initialen]

[Linksonder, drukwerk]:
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Het document is een ambtelijk advies betreffende een marktvergunning of standplaatsregeling. Mevrouw E. Matteman-Polak heeft een verzoek ingediend (de aard van het verzoek wordt niet expliciet vermeld, maar het gaat waarschijnlijk om een vrijstelling of wijziging). De behandelend ambtenaar adviseert dit verzoek af te wijzen.

De reden voor de afwijzing is dat zij over een ‘voorkeurskaart’ voor de markt op de Lindengracht beschikt. De regels schrijven voor dat zij minimaal twee keer per week haar plaats moet innemen. Indien zij dit niet doet, dreigt zij van de sollicitantenlijst (de wachtlijst voor vaste marktplaatsen) te worden geschrapt. De opeenvolging van data (30 oktober, 5 november, 7 november) toont het administratieve proces van advies naar besluitvorming. Dit document dateert van de herfst van 1940, de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland. De naam 'Polak' is een veelvoorkomende Joodse achternaam in Amsterdam. In deze periode begonnen de bezetter en het meewerkende Amsterdamse gemeentebestuur met het systematisch beperken van de economische vrijheid van Joodse burgers.

Voor Joodse marktkooplieden op markten zoals de Lindengracht in de Jordaan werden de regels streng gehandhaafd. Het 'schrappen' van lijsten was vaak een voorbode van het intrekken van vergunningen, wat later zou leiden tot de volledige uitsluiting van Joden van de reguliere markten en de oprichting van specifieke Joodse markten in 1941. Dit kaartje is een voorbeeld van de bureaucratische nauwgezetheid waarmee de bewegingsvrijheid van burgers in oorlogstijd werd geregistreerd en beperkt. E. Matteman M. No Gemeente Amsterdam Marktwezen