Officiële brief/kennisgeving. 9 november 1940. Gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen. De heer S. Polak, Rapenburgerstraat 89 I, Amsterdam-Centrum (Wijk 2). [Briefhoofd met logo: drie Andreaskruisen van Amsterdam geflankeerd door gestileerde figuren/torens]

MARKTWEZEN
AMSTERDAM HG.

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 28/85/1 M.
BIJLAGE _______________
ONDERWERP: _______________

[Handgeschreven: Verzonden 9/11]

AMSTERDAM (W.) 9 November 1940.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer S. Polak,
Rapenburgerstraat 89 I,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.

Op grond van het feit, dat U geen geregeld gebruik van de U verleende voorkeurskaart voor de markt Lindengracht heeft gemaakt, behoort de inschrijving op de sollicitantenlijst voor bovengenoemde markt, ingevolge artikel 10 van het Reglement op de Markten, te worden geschrapt.

Alvorens hiertoe te besluiten roep ik U op om op 13 Nov. a.s. tusschen 9½ - 12 uur v.m. te komen bij den Inspecteur van mijn dienst, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West.

De Directeur,

[Ondertekening ontbreekt op deze kopie] * Inhoud: De Dienst van het Marktwezen informeert de heer S. Polak dat hij dreigt te worden geschrapt van de sollicitantenlijst voor de markt op de Lindengracht. De reden hiervoor is dat hij zijn 'voorkeurskaart' niet regelmatig zou hebben gebruikt. Hij wordt ontboden voor een gesprek bij de inspecteur voordat het definitieve besluit wordt genomen.
* Formele kenmerken: De brief is opgesteld in de formele, ambtelijke stijl van die tijd ("den Heer", "tusschen", "v.m."). Het gebruik van een voorgedrukt formulier (Model No. 8) duidt op een gestandaardiseerde procedure voor het beheer van marktvergunningen en wachtlijsten.
* Opvallende details: De term "voorkeurskaart" suggereert een systeem waarbij vaste marktkooplieden of sollicitanten met een bepaalde status voorrang kregen bij de toewijzing van plaatsen. De Lindengracht was (en is) een bekende marktlokatie in de Jordaan. * Historische periode: De brief is gedateerd 9 november 1940, precies zes maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland.
* Geografische context: De ontvanger, S. Polak, woonde aan de Rapenburgerstraat. Dit was een centrale straat in de toenmalige Joodse buurt van Amsterdam. Hoewel de brief een administratieve reden opgeeft (het niet gebruiken van de kaart), moet dit document gezien worden in het licht van de toenemende druk op Joodse burgers.
* Antisemitische maatregelen: In de herfst van 1940 begonnen de bezetter en de collaborerende overheid met het systematisch in kaart brengen en beperken van Joodse economische activiteiten. In de maanden na deze brief (begin 1941) werden Joodse marktkooplieden steeds vaker geweerd van reguliere markten en uiteindelijk verbannen naar specifieke 'Joodse markten'. Administratieve voorwendselen, zoals het strikt handhaven van reglementen over 'geregeld gebruik', werden vaak ingezet om Joden hun vergunningen te ontnemen nog voordat er expliciete anti-Joodse verordeningen voor de markten van kracht waren.
* Locatie afzender: De Jan van Galenstraat 14 was de locatie van de Centrale Markthallen, het administratieve en logistieke hart van het Amsterdamse marktwezen. S. Polak Gemeente Amsterdam Marktwezen