Administratieve kaart/oproepformulier van de Amsterdamse marktdienst. December 1940. (Stempel linksboven)
No 28/193/7

(Stempel middenboven)
M. 1940

(Linkerzijde)
Opgeroepen per
(datum) 11 Dec (uur) 10-12
-of-
13 Dec 10

wegens niet geregeld bezetten
plaats op de markt Lindengracht
nummer plaats/voorkeurskaart 30
gewaarschuwd op 11-12-'40 hoor [?]
Aan Geregeld op de markt komen!
J. Piller
Nieuwe Kerkstraat 38 4

(Rechterzijde)
Aanteekeningen Inspecteur:
Zal voortaan geregeld
plaats innemen.
13-12-'40
deHaas [Handtekening]

(Onderaan)

Genoteerd op slip Smit [Handtekening]
Gezien de marktambtenaar,
[Paraaf]
[Paraaf] Dit document is een officiële waarschuwing en verslaglegging van de Amsterdamse marktdienst (waarschijnlijk de "Marktwezen", gezien de stempel 'M'). De marktkramer, de heer J. Piller, wordt ter verantwoording geroepen omdat hij zijn toegewezen standplaats (nummer 30) op de Lindengracht-markt niet consequent bezet.

Op 11 december 1940 is hij voor het eerst opgeroepen, en op 13 december 1940 volgt een gesprek met inspecteur De Haas. Piller belooft beterschap ("Zal voortaan geregeld plaats innemen"). Dergelijke administratie was noodzakelijk om de bezetting van marktplaatsen optimaal te houden; wie zijn plaats niet gebruikte, liep het risico zijn vergunning te verliezen. Het document dateert uit december 1940, de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het adres van de betrokkene, Nieuwe Kerkstraat 38, lag in het hart van de toenmalige Joodse buurt in Amsterdam. De naam Piller is een veelvoorkomende Joodse naam in die periode.

Hoewel dit een reguliere administratieve handeling lijkt betreffende marktreglementen, is de context van belang: vanaf 1941 werden Joodse marktkramers steeds verder beperkt in hun werkzaamheden door de bezetter (zoals de instelling van speciale 'Joodse markten'). Administratieve dossiers zoals deze werden door de bezetter vaak gebruikt om de Joodse bevolking en hun economische activiteiten in kaart te brengen, wat later bijdroeg aan de systematische uitsluiting en deportatie. De vermelding "Geregeld op de markt komen!" was een dwingend advies om de vergunning – en daarmee een bron van inkomen en een zekere mate van bewegingsvrijheid – te behouden. J. Piller Marktwezen