[Rechtsboven, handgeschreven:]
Zev. M. de Boer

[Linksboven:]
vP/HG.

30/4/1 M.
[Handgeschreven:] Verzonden 5/1 - '40

[Rechts:]
5 Januari 1940.

[Links:]
Wijziging bepaling grenzen
markten.

[Rechts:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

[Inhoud:]
In mijn rapport d.d. 13 Mei 1939 (No. 30/9/6 M.) heb ik voorgesteld, tijdens den duur van bestratingswerkzaamheden, die moesten worden uitgevoerd op het Waterlooplein, de begrenzing van de aldaar gevestigde markt te wijzigen. Daarop is bij besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. 19 Mei 1939 (No. 137 L.M. 1939) de bedoelde begrenzing gewijzigd vastgesteld. Aangezien de bestratingswerkzaamheden zijn voltooid, lijkt het juist, wederom de oorspronkelijke begrenzing van de markt Waterlooplein te herstellen.

Ik geef U mitsdien beleefd in overweging, wel te willen bevorderen, dat bij besluit van Burgemeester en Wethouders de bepaling van de grenzen, waarbinnen de markten worden gehouden in dien zin wordt gewijzigd, dat de begrenzing van de algemeene dagmarkt op het Waterlooplein wederom komt te luiden als volgt: "Voor de algemeene dagmarkt op het Waterlooplein wordt de marktruimte begrensd door den Zwanenburgwal, den Noordelijken, den Oostelijken en den Zuidelijken rijweg van het Waterlooplein; zulks met uitzondering van den rijweg, die loopt over het Waterlooplein van de Houtkopersdwarsstraat naar de Korte Houtstraat, welke rijweg niet onder de marktruimte is begrepen."

De Directeur, * Kern: Het document is een formeel voorstel om de tijdelijke marktverordening voor het Waterlooplein terug te draaien naar de oorspronkelijke situatie.
* Aanleiding: In mei 1939 werd de markt ingekrompen of verplaatst vanwege herbestratingswerkzaamheden op het plein. Nu deze werken op 5 januari 1940 zijn afgerond, adviseert de directeur de wethouder om de grenzen officieel weer te verruimen tot de oude situatie.
* Topografische details: De tekst geeft een exacte afbakening van de marktruimte in 1940. Het gebied wordt begrensd door de Zwanenburgwal en de verschillende rijwegen van het plein, met een expliciete uitzondering voor de verbindingsweg tussen de Houtkopersdwarsstraat en de Korte Houtstraat.
* Stijl: Het document is geschreven in de formele ambtelijke taal van die tijd, gekenmerkt door het gebruik van de naamval ('den') en archaïsche voegwoorden zoals 'mitsdien'. * Historisch moment: Dit document dateert van slechts vier maanden voor de Duitse inval in Nederland. Het toont de reguliere voortgang van het stadsbestuur ("business as usual") vlak voor een periode van enorme omwenteling.
* Locatie: Het Waterlooplein was in 1940 het kloppende hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. De markt was een van de belangrijkste en meest levendige dagmarkten van de stad. De genoemde straten (Houtkopersdwarsstraat, Korte Houtstraat) maakten deel uit van dit dichtbevolkte gebied.
* Bestuurlijk: De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was verantwoordelijk voor de voedselvoorziening en marktwezen. In deze periode van mobilisatie (de Tweede Wereldoorlog was in omringende landen al begonnen) was deze post cruciaal voor de distributie en logistiek van goederen in de stad. Kort na dit schrijven zou de markt op het Waterlooplein door anti-Joodse maatregelen van de bezetter ingrijpend veranderen en uiteindelijk voor de Joodse bevolking worden afgesloten. M. de Boer Marktwezen