Administratieve kaart/notitie van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk Marktwezen). [Stempel linksboven:]
BIJBLAD VAN:
M. No. 30/38/1 1940
DOORGEZONDEN: 1/7

[Rechtsboven:]
446

[Hoofdtekst:]
E. Pais, pl. 6 Zwanenburgwal

26/6 is gewaarschuwd om
uiterlijk 28 Juni '40
marktgeld te betalen.

1/7 '40 wegens wanbetaling
ingetrokken. Schuld f 2,40.

Aan E. Pais moet m.i. worden bericht, dat
zijn plaats op de markt Zwanenburgwal wegens
wanbetaling is ingetrokken. Tevens moet hem
worden bericht, dat hij alvorens weder een
plaats op de markt te kunnen innemen
zijn marktgeld schuld moet betalen.

[Linksonder:]
13/7/40 [initialen]
30/38/2 [in rood potlood]

[Rechtsonder:]
4-7-40
[handtekening, mogelijk De Boer]

[Voetnoot:]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Het document is een ambtelijke notitie betreffende de intrekking van een marktvergunning. De kern van de zaak is de wanbetaling van "marktgeld" door de heer E. Pais, die standplaats nummer 6 bezette op de markt aan de Zwanenburgwal in Amsterdam.

De chronologie van de gebeurtenissen is als volgt:
1. 26 juni 1940: Pais krijgt een waarschuwing om zijn schuld uiterlijk 28 juni te voldoen.
2. 1 juli 1940: Omdat de betaling uitblijft, wordt de standplaats ingetrokken. De openstaande schuld bedraagt 2,40 gulden.
3. 4 juli 1940: Er wordt een officieel advies geformuleerd (ondertekend rechtsonder) om Pais schriftelijk op de hoogte te stellen van de intrekking en de voorwaarde voor eventuele toekomstige terugkeer: het eerst afbetalen van de schuld.
4. 13 juli 1940: De afhandeling wordt administratief verwerkt of gearchiveerd. Dit document stamt uit de vroege periode van de Duitse bezetting van Nederland (juli 1940). Hoewel de tekst een puur administratieve handeling over marktgeld beschrijft, is de sociaal-historische context van belang. De Zwanenburgwal lag in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt en de markt daar werd grotendeels bevolkt door Joodse handelaren. De naam Pais is een bekende Sefardisch-Joodse familienaam in Amsterdam.

Dergelijke documenten uit de oorlogsperiode kunnen onderdeel zijn van de vroege bureaucratische processen die, aanvankelijk onder het mom van reguliere regelgeving, leidden tot de economische uitsluiting en latere vervolging van de Joodse bevolking. Hoewel wanbetaling een legitieme reden voor intrekking was, werden dergelijke maatregelen in de loop van 1940 en 1941 steeds vaker en strenger toegepast op Joodse burgers als onderdeel van de 'ontjoodsing' van het openbare economische leven. E. Pais M. No Gemeente Amsterdam Marktwezen