Archief 745
Inventaris 745-326
Pagina 125
Dossier 75
Jaar 1940
Stadsarchief

Getypte brief met handgeschreven aantekening.

19 februari 1940. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markthallen).

Origineel

Getypte brief met handgeschreven aantekening. 19 februari 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markthallen). VP/HG. extra

37/30/1 M.

19 Februari 1940.

VERTROUWELIJK.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

In aansluiting aan mijn telephonische mededeeling van hedenmorgen heb ik de eer U in bijlage dezes het "Nationale Dagblad" van 18 Januari jl. te doen toekomen. In het artikel "De lijdensweg bij de Amsterdamsche Markthallen", worden eenige ambtenaren van mijn dienst en ik zelf genoemd op een wijze, die oplevert het misdrijf van laster, als bedoeld in artikel 262 Wetboek van strafrecht. Daar wordt namelijk beweerd, dat de Joodsch-marxisten Dr. Van der Laan, Mr. Van Praag en Broerse "iederen nationaal-socialist, als ze even kunnen, broodeloos maken en van de Markt verwijderen". In het verdere betoog worden wij van terreur beschuldigd teneinde "eigen onkunde en ongeschiktheid te verbergen". Ik meen, dat dergelijke beschuldigingen van terreur niet tegen ambtenaren behooren te worden gepubliceerd, zonder dat de Justitie daarin wordt gekend.

Mr. Van Praag wenscht dit geschrijf daarom onder de aandacht van het Parket te brengen, dat terzake ongetwijfeld een vervolging zal instellen. De heer Broerse en ik hebben daartegen geen bezwaar.

Ik verzoek U beleefd mij de bijlage dezes (het eenige exemplaar, dat wij bezitten) zoo spoedig mogelijk te willen doen terugzenden.

De Directeur, In deze brief beklaagt de directeur van een Amsterdamse gemeentedienst (zeer waarschijnlijk de Markthallen) zich bij de wethouder over een artikel in het Nationaal Dagblad. Het artikel beschuldigt de directie en enkele ambtenaren (Dr. Van der Laan, Mr. Van Praag en Broerse) van "terreur" en het stelselmatig ontslaan van NSB-sympathisanten. De directeur kwalificeert dit als laster volgens artikel 262 van het Wetboek van Strafrecht en kondigt aan dat er juridische stappen worden ondernomen via het Parket (Openbaar Ministerie). De toon is formeel en kordaat, gericht op de bescherming van de integriteit van de ambtenarij. De brief dateert van februari 1940, slechts drie maanden voor de Duitse inval in Nederland. De politieke spanningen waren destijds enorm hoog. Het Nationaal Dagblad was het officiële dagblad van de NSB (Nationaal-Socialistische Beweging). De krant gebruikte vaak agressieve retoriek en antisemitische termen zoals "Joodsch-marxisten" om overheidsfunctionarissen in diskrediet te brengen.

De "Amsterdamsche Markthallen" (tegenwoordig het Food Center aan de Jan van Galenstraat) waren van vitaal belang voor de voedselvoorziening van de stad. De genoemde ambtenaren probeerden zich hier met de toen nog beschikbare democratische rechtsmiddelen te verweren tegen de nationaalsocialistische propaganda. Na de bezetting in mei 1940 zouden dergelijke juridische acties tegen de NSB-pers onmogelijk worden en zouden veel van de hier genoemde ambtenaren, zeker zij met een Joodse achtergrond, hun functie verliezen of vervolgd worden.

Samenvatting

In deze brief beklaagt de directeur van een Amsterdamse gemeentedienst (zeer waarschijnlijk de Markthallen) zich bij de wethouder over een artikel in het Nationaal Dagblad. Het artikel beschuldigt de directie en enkele ambtenaren (Dr. Van der Laan, Mr. Van Praag en Broerse) van "terreur" en het stelselmatig ontslaan van NSB-sympathisanten. De directeur kwalificeert dit als laster volgens artikel 262 van het Wetboek van Strafrecht en kondigt aan dat er juridische stappen worden ondernomen via het Parket (Openbaar Ministerie). De toon is formeel en kordaat, gericht op de bescherming van de integriteit van de ambtenarij.

Historische Context

De brief dateert van februari 1940, slechts drie maanden voor de Duitse inval in Nederland. De politieke spanningen waren destijds enorm hoog. Het Nationaal Dagblad was het officiële dagblad van de NSB (Nationaal-Socialistische Beweging). De krant gebruikte vaak agressieve retoriek en antisemitische termen zoals "Joodsch-marxisten" om overheidsfunctionarissen in diskrediet te brengen.

De "Amsterdamsche Markthallen" (tegenwoordig het Food Center aan de Jan van Galenstraat) waren van vitaal belang voor de voedselvoorziening van de stad. De genoemde ambtenaren probeerden zich hier met de toen nog beschikbare democratische rechtsmiddelen te verweren tegen de nationaalsocialistische propaganda. Na de bezetting in mei 1940 zouden dergelijke juridische acties tegen de NSB-pers onmogelijk worden en zouden veel van de hier genoemde ambtenaren, zeker zij met een Joodse achtergrond, hun functie verliezen of vervolgd worden.

Gerelateerde Documenten 6