Donderdag 18 Januari 1940 (Louwmaand) (Selectie van de belangrijkste artikelen)

De lijdensweg bij de Amsterdamsche Markthallen
Last en schade voor de handelaars
De gevolgen van een marxistische erfenis

(Van onzen Amsterdamsche correspondent)
Tusschen Jan van Galenstraat en Willem de Zwijgerlaan ligt het gebouwencomplex, dat de hoofdstad een aanschouwelijk beeld geeft van wat de marxistische „stadsbedrijfsvoering” van ’t „stadsbestuur” terecht bracht: De Centrale Markt, meer bekend als de Markthallen. Na al de jaren dat deze uitgestrekte terreinen in bedrijf zijn gesteld om den kade-handel langs de Marnixstraat te vervangen, wordt een groot deel nog altijd niet gebruikt, zijn de afdeelingen nog altijd niet verhuurd, blijkt nog elken dag opnieuw welk een schade de gemeente heeft geleden door dit veel te groot opgezette complex.

Schade voor de gemeente, maar niet minder voor de handelaars in aardappelen, groenten en fruit die op het gebruik van deze hallen zijn aangewezen. Ontelbaar zijn de klachten en bezwaren die in den loop der jaren tegen alle mogelijke onderdeelen van de markt zijn ingebracht, bezwaren die gerechtvaardigd zijn. Wij denken aan de conflicten met de aardappelhandelaren, die op een zeker oogenblik weigerden aan de markt te komen. Wij denken aan de uitzonderlijke tarieven, aan de hooge huurprijzen voor opslagplaatsen. Stuk voor stuk punten, die een bron van voortdurende last en schade overbrengen voor de duizenden handelaars.

Reddingsboot Prins Bernhard in dienst gesteld
ALS GESCHENK DER NEDERLANDSCHE SCHOOLJEUGD

De nieuwe motorstrand-reddingsboot „Prins Bernhard”, die — zooals bekend — door de Nederlandsche schooljeugd aan de Noord- en Zuid-Hollandsche Reddingsmaatschappij is geschonken, is gisteren in tegenwoordigheid van Z.K.H. Prins Bernhard officieel in dienst gesteld.
Voor deze plechtigheid waren circa 60 leerlingen en oud-leerlingen van het Amsterdamsche Lyceum naar Scheveningen gekomen. Uit deze leerlingen uitverkoren waren het prachtige geschenk over te dragen dankten zij aan het feit, dat het indertijd hun school is geweest, die het initiatief heeft genomen voor deze mooie daad.

Naturalisatiegeweigerd aan Duitsch gezin
EEN ZOON IS BEVRIEND MET EEN N.S.B.-er....!

(Van onzen Amsterdamsche correspondent)
Wij vernemen uit den meest betrouwbaren bron, dat de naturalisatie aan een in Amsterdam wonend Duitsch gezin is geweigerd, op grond van het feit dat een van de zoons een vriendschappelijken omgang onderhoudt met een Nederlandsch staatsburger, die als nationaal-socialist bekend staat. Het document is een voorpagina (of prominente binnenpagina) van Het Nationale Dagblad, het officiële partij-orgaan van de NSB (Nationaal-Socialistische Beweging). De toon van de berichtgeving is kenmerkend voor de nationaalsocialistische propaganda in Nederland vlak voor de Duitse inval:

1. Ideologische kleuring: In het artikel over de Amsterdamsche Markthallen wordt de schuld van economische problemen direct bij het "marxisme" en het toenmalige "stadsbestuur" (waarin de SDAP en wethouder De Miranda een grote rol speelden) gelegd. Er wordt een beeld geschetst van wanbestuur en Joodse/marxistische invloeden.
2. Slachtofferrol: In het korte bericht over de naturalisatie wordt de suggestie gewekt dat de Nederlandse overheid burgers discrimineert enkel vanwege hun sympathie voor of omgang met NSB-leden. Dit diende om het gevoel van onrecht onder de achterban te versterken.
3. Koningshuis: Het artikel over Prins Bernhard is opvallend neutraal tot positief. In januari 1940 probeerde de NSB nog een schijn van vaderlandsliefde en trouw aan het Huis van Oranje op te houden, hoewel de spanningen tussen de koningin en Mussert al groot waren.

4. Alledaagsheid: Naast politieke agitatie bevat de krant ook "zacht" nieuws (het olifantje in Artis, politieberichten) en cultuur (het vervolgverhaal), wat de krant het aanzien van een regulier gezinsblad moest geven. Dit document dateert van 18 januari 1940, een cruciaal moment in de Nederlandse geschiedenis:

5. De "Phoney War": Europa is in oorlog, maar Nederland is op dit moment nog neutraal. De dreiging van een Duitse inval hangt echter in de lucht. De spanningen tussen de Nederlandse overheid en de NSB (die openlijk sympathiseerde met nazi-Duitsland) liepen hoog op.

6. NSB-Propaganda: Het Nationale Dagblad (opgericht in 1936) was het belangrijkste middel voor Anton Mussert om zijn ideeën te verspreiden. De krant was fel anti-marxistisch, anti-parlementair en in toenemende mate antisemitisch.
7. Lokaal conflict: De aanval op de Amsterdamsche Markthallen moet gezien worden in de context van de NSB-haat tegen de Amsterdamse wethouder Monne de Miranda (S.D.A.P.), die vanwege zijn Joodse achtergrond en socialistische politiek een mikpunt was van constante aanvallen in deze krant.
8. Winter 1940: De verwijzing naar "ijzelspiegel" en de koude in het artikel over de Markthallen refereert aan de extreem strenge winter van 1939-1940, die voor grote logistieke problemen in Nederland zorgde. Z.K.H. Prins NSB