Vrijdag 12 Januari 1940 CENTRAAL ORGAAN. Vrijdag 12 Januari 1940.

Proefnemingen met uien in 1939.

Vanwege de Nederlandsche Uien Federatie zijn meerdere proefnemingen met uien verricht, waarover de heer Ir. C. W. C. van Beekum, Landbouwkundig Ingenieur bij genoemde Federatie, met prijzenswaardige activiteit een interessant verslag heeft uitgebracht.
Aan dit zeer uitgebreide verslag (over 1939!) ontleenen wij het volgende:

Beschouwingen omtrent het sortiment der Nederlandsche uienselecties.

Samenvattend is uit het selectiewerk onder meer gebleken:
1. Dat er Nederlandsche uienselecties zijn, die zich door hun grootere duurzaamheid uitstekend lenen voor export naar verafgelegen gebieden of zeer lang bewaren.
Het zijn de vertegenwoordigers van het Zeeuwsche bruine type, welke zich merendeels door een aanzienlijk sterker roodkleuring en omgekeerd peervormigheid van die van het Rijnsburger type onderscheiden.
Uientelers, kiest daarom uw echte bewaaruien uit deze selecties!
Uienhandelaars, koopt of contracteert in het vervolg ook voor export naar verafgelegen gebieden uitsluitend deze Nederlandsche uienselecties!
2. Dat er Nederlandsche uienselecties zijn, die zich door hun grootere productiviteit en weinig roodkleuring, doch wel is waar over het algemeen mindere duurzaamheid, uitstekend lenen voor export naar nabij gelegen gebieden. Het zijn de vertegenwoordigers van het Rijnsburger type. Door hun eigenschappen lenen zij zich uitstekend voor de Engelsche markt. In het bijzonder zij hier de aandacht gevestigd op de selecties Goedegebuur, origin. v. Hoevel-Wegen, Maarten v. Nieuwenhuijzen en Van Zielst.
3. Dat tusschen de Nederlandsche uienselecties onderling een zoodanig verschil in tijdstip van afrijpen bestaat, dat de teler hiervan met succes gebruik kan maken om het oogsten van een meer doelmatige werkverdeling in zijn bedrijf.

[...]

Handelsoverzichten.

OVERZICHT WESTLAND.
De handel op de Westl. veilingen in de week na Nieuwjaar stond in het teeken van de opnieuw ingetreden vorst en de sneeuw, waardoor de aanvoer zeer beperkt. Door de weersomstandigheden was aanvoer van veldproduct zoo goed als niet mogelijk, zooals boerenkool en wat andijvie te „snijden”, anders was de aanvoer al veel minder geweest. Door de kleine aanvoeren waren de prijzen van bovengenoemde artikelen hoog; en wat de spruitkool betreft, werd ook nog voor export geladen, wat vanzelf de prijsstijging in de hand werkte. Spruitkool is een der producten, die bij de ingetreden vorst niet schadelijker zal zijn dan de andere, want de herhaalde malen gehoorde kreet: is gaan vriezen, zijn vooral voor de spruiten duidend minder. Ook de vorige winter ligt nog versch in 't geheugen. Wat de overige producten betreft, was de aanvoer eveneens niet groot. Knolselderij en pei op de eerste winterveiling en vooral de pei werd hoog in prijs.

[...]

OVERZICHT LANGENDIJK.
Het is nog altijd echt Langendijker weer, dat wil zeggen, dat het voor de bewaarkool buitengewoon goed weer is. Van rotting is zoo goed als geen sprake, zoodat er weinig werk aan is. Dit is evenwel niet de grootste reden, waarom men alle verkoopingen tegen werkt ziet men in den regel niet op, van meer belang is het, dat gewoonlijk ook de prijzen hooger worden, als het de kolen uren kan vriezen.
Hieruit blijkt wel zeer duidelijk, dat er meer kool is dan goed weer. Er zijn nog altijd zeer veel uien (zaai-uien), waarvan, indien er vorst niet bestonden, wel wordt al het mogelijke gedaan om de bewaar-kolen te overwinteren.

[...]

BINNENLANDSCHE MARKTEN.

DEVENTER, 10 Jan. Roode kool 5—17 ct., witte kool 4—6 ct., Savoyekool 2—6 ct., bloemkool 4—6 ct., ramecas 2 1/2—3 ct., groene kool 4—7 ct., savoye kool 4—13 1/2 ct., prei 4—11 ct., peterselie 5—10 ct., selderij 4—6 1/2 ct., per bos of stuk. Spruiten 19—23 ct., breekpeen 4—6 ct., uien 3 1/2—4 3/4 ct., fransche uien 4 1/2—5, jakkeuappels 4—8 1/2 ct., witlof 19—23 ct., waschpeen 6—12 ct., handperen 11—19 ct., handappels 8—16 1/2 ct., aardappels 3—3 1/4 ct. per kg. Dit document is een uitgebreide commerciële en technische rapportage over de Nederlandse land- en tuinbouwsector aan de vooravond van de Duitse invasie. De kern van het document wordt gevormd door een wetenschappelijk verslag over uienselecties door Ir. C.W.C. van Beekum, waarin hij het onderscheid maakt tussen duurzame exportuien (Zeeuws type) en productievere uien voor de nabijgelegen markten zoals Engeland (Rijnsburger type).

Daarnaast biedt het document een gedetailleerd economisch beeld van de verschillende regionale groente- en fruitmarkten. Een terugkerend thema in de overzichten (Westland, Langendijk, Beverwijk) is de impact van de extreme winterkou op de aanvoer en de prijsvorming. Er wordt melding gemaakt van bevroren velden, beperkte oogstmogelijkheden en de speculatieve prijsstijgingen die vaak optreden bij aanhoudende vorst. De datum, 12 januari 1940, plaatst dit document in een kritieke historische fase: de 'Schemeroorlog' (Phoney War). Nederland was op dat moment nog neutraal, maar de economie was al volledig gericht op de oorlogssituatie in Europa. Dit is merkbaar in de focus op export naar Engeland en de logistieke uitdagingen.

Bovendien was de winter van 1939-1940 een van de strengste winters van de 20e eeuw in Nederland. De tekst reflecteert de directe gevolgen hiervan voor de voedselvoorziening en de handel; de "ingetreden vorst en sneeuw" bemoeilijkten het transport en de oogst, wat leidde tot schaarste en hoge prijzen voor basisproducten zoals kool en aardappelen. De vermelding van import van "zuidvruchten" (Jaffa sinaasappelen) laat zien dat de internationale handel over zee, ondanks de dreiging van U-boten, op dat moment nog functioneerde. C. van Beekum C.W.C. van Beekum