Dagblad / Weekblad (Handels- en advertentieblad) Vrijdag 26 Januari 1940 (Kolom 1 - Redactioneel)
doeld, men kan zeggen: je moet hier op en daarop bezuinigen, maar dit zijn allemaal gevolgen van die verarming en de oorzaak is anders. Als men van stoom- op handkracht teruggezet wordt, dan houdt dit ook tevens in, dat men de slinger van de klok van onzen tijd stil wil houden. Neen, wij moeten de oorzaken opsporen en dan niet als dooddoener de algemeene slechte toestand de schuld er van geven. Ik vind het altijd jammer, dat wij een enkel jaar geleden niet een andere koers en een andere houding aangenomen hebben. Toen konden de meesten van ons aan al hun verplichtingen voldoen en wij hebben alles maar lijdelijk over ons laten komen. Er was wel een wil om de zaak beter te maken, maar dit is mislukt, dit moest mislukken, omdat, zooals wij vereend waren, toch ieder voor zich, of voor zijn groep het meeste voordeel trachtte te behalen. Dit is een gebroken gemeenschap en heeft niets met organisatie uit te staan. Want bij werkelijke organisatie is elk lid een onderdeel van het groote apparaat. Dit bewustzijn is nog niet levendig. Zooals een onderwijzer bij zijn leerlingen tracht hun gedachten te ordenen, zoo moeten wij bij onze diensten ook dit vraagstuk levendig houden, maar niet van boven af maar van onder op. Wij hebben het niet bedorven en aan ons de taak om dat weer goed te maken. Maar dan moeten alle gedachten op dit eene geconcentreerd zijn, n.l. op de gemeenschap.
— M. DE GOEDE.

Zoo zij het.
Om ’t levenslot wat te verlichten,
Gaan wij een organisatie stichten.
Die was een der onze eerste plichten.
Wij zeggen nu niet altijd ja en amen,
Maar werken toch eendrachtig samen.
De veiligheid voelt men nu aan,
Men komt niet meer alleen te staan.

Om niet verder te bevriezen
En onze winst meer te verliezen,
Is men een bestuur gaan kiezen,
Zit dan niet bij elkaar te klitten
En op dit en alles fitten,
’t Is zoo akelig en klein
En wij dienen groot te zijn.

Er zijn altijd van die menschen,
Die de menschen anders wenschen,
Maar meestal blijven ’t vrome wenschen,
Want dikwijls op vergoedingen
Hebben zij wat af te dingen.
’t Is zoo lekker, zoet als jam,
Te dweepen voor je eigen stam.

In critiek dus zeer voorzichtig
En vooral niet zoo kortzichtig.
Nu zijn ’t tijden, zeer bedenktlijk,
Maar onze handel op gaan bouwen,
Schenken elkander ’t grootst vertrouwen
Allen zijn wij elkanders vriend
En zorg maar dat je wat verdient.

Een woordje voor ons contractanten,
Bezie uw zaak van alle kanten
Wees trouwe en eerlijke trawanten,
En ga uw eigen zaak niet sloopen
Voor een centje meer met verkoopen,
Want dan zingt Satan dit refrein:
De handel lijdt aan helsche pijn.
Angelo (0.)

Handelsoverzichten.
OVERZICHT WESTLAND.
De handel op de Westlandsche veilingen in de week van 19-24 Jan. kromp hoe langer hoe meer in en de aanvoer was practisch van geen beteekenis meer. Spruitkool, waarvan vorige weken nog wel eens een kwantum van beteekenis werd aangeboden, werd door de felle vorst in enkele tientallen zakken aangeboden, want zoowel Maandag als Woensdag is er te Westerlee lang geen 100 zakken aangeboden.

(Kolom 2 - Fragmenten)
OVERZICHT LANGENDIJK.
Wij zitten nog altijd volop in den winter, de eene dag wat meer, de andere dag wat minder, sommige dagen vriest het buitengewoon hard. Ook valt er heel wat sneeuw. In ieder geval hebben wij een winter, zooals wij in jaren niet gehad hebben. Het is te wenschen, dat het niet al te lang meer duurt.

OVERZICHT BEVERWIJK.
Het nog steeds aanhoudende vriezende weer, gepaard met zware sneeuwval, doet thans op geduchte wijze zijn invloed gelden op de aanvoer van groenten. Niet alleen de vorst stelt alleen het klaarmaken, maar ook het vervoeren op de wegen aan zeer groote moeilijkheden bloot.

--- Dit document biedt een gedetailleerd tijdsbeeld van de Nederlandse agrarische economie aan het begin van 1940. De teksten zijn doordrongen van een gevoel van crisis, zowel door de extreme weersomstandigheden als door de bredere maatschappelijke context.

1. Economische Solidariteit: Het openingsartikel van M. de Goede is een moreel appel voor collectieve actie en eenheid. Hij bekritiseert het individualisme ("ieder voor zich") en pleit voor een organisatie die van onderop is opgebouwd. Dit wijst op de economische druk die de sector destijds voelde.
2. Klimaat en Schaarste: De marktoverzichten worden gedomineerd door de "strenge vorst" en "zware sneeuwval". De winter van 1939-1940 was historisch koud, wat de oogst (met name spruitkool en prei) deed bevriezen en het transport naar de veilingen nagenoeg stillegde. Dit leidde tot scherpe prijsstijgingen voor de weinige producten die nog beschikbaar waren.
3. Import: Ondanks de oorlogsdreiging in Europa was er nog steeds import van "Zuidvruchten" (sinaasappelen uit Jaffa en Spanje, mandarijnen uit Italië), wat zichtbaar is in de gedetailleerde prijslijsten aan de rechterzijde van de pagina.

--- Dit document is gepubliceerd op 26 januari 1940, een cruciaal moment in de Nederlandse geschiedenis:

• De Tweede Wereldoorlog: Hoewel Nederland op dit moment nog neutraal was, was de oorlog in de omringende landen al sinds september 1939 aan de gang. De mobilisatie was in volle gang, wat ook in de tekst wordt genoemd ("nu de militairen weer van dit product betrokken"). Er heerste een sfeer van onzekerheid over de voedselvoorziening en economische stabiliteit.
• De Winter van 1940: De winter van 1939-1940 was een van de strengste winters van de 20e eeuw in Nederland. Dit had rampzalige gevolgen voor de landbouw en de scheepvaart (dichtgevroren kanalen), wat de schaarste die in de transcriptie wordt beschreven verklaart.
• Centraal Orgaan: Dit was waarschijnlijk een vakblad gericht op de handel in tuinbouwproducten, gezien de zeer specifieke focus op veilingprijzen en de morele vermaningen aan handelaren en kwekers om niet te "fitten" (vitten) maar samen te werken. M. de Goede