Getypte pagina uit een rapport of voorstel (genummerd '-3-'). -3-

aandeelen of wel vaste rente-dragende obligaties worden gegeven, zoodat de huurder in den loop der jaren met het betalen van zyn huur, voortdurend spaart en wel tenslotte tot een bedrag, dat met de aankoopwaarde van den door hem gehuurden grond overeenkomt.

Het spreekt vanzelf, dat voor de verwezenlyking van het plan de medewerking van de Gemeente Amsterdam zal moeten worden ingeroepen. Wy koesteren de verwachting, dat wy het Gemeentebestuur bereid zullen vinden ons zooveel mogelyk in dezen tegemoet te treden, indien een voldoend aantal tuinders, die te goeder naam en faam bekend zyn en in alle opzichten als goede vakmenschen bekend zyn, in onderlinge samenwerking met redelyke voorstellen by het Gemeentebestuur komt. Dat wil zeggen, dat onze voorstellen op zakelyken grondslag zullen moeten rusten. De medewerking, die wy van de Gemeente zullen vragen zal zyn ons met alle haar ten dienste staande middelen te helpen de gronden op de meest gunstige voorwaarden te verkrygen, zonder dat zulks zou gepaard behoeven te gaan met lasten voor de Gemeentekas.

Is eenmaal de samenwerking voor de verkryging der gronden tot stand gekomen, dan zal zy zich successievelyk verder kunnen uitstrekken tot al hetgeen de tuinders aan belangen gemeen hebben.

In de eerste plaats zal de regeling van de credietvoorziening zoowel wat hypotheek als wel wat bedryfscrediet betreft, kunnen worden onder handen genomen, waarby de vraag onder de oogen kan worden gezien, of deze credietvoorziening een onderdeel van het bedryf der coöperatie zal moeten zyn, dan wel of het beter is daarvoor een afzonderlyk lichaam op te richten.

Daarna zal ook kunnen worden getracht door samenwerking ten aanzien van woningbouw en inrichting der bedryven de meest gunstige oplossing tegen de laagst mogelyke kosten te verkrygen.

Dit alles betreft nog alleen de inrichting der bedryven. Ook ten aanzien van de exploitatie der bedryven, waaronder ook begrepen de afzet der producten, zullen door onderlinge samenwerking verschillende mogelykheden, die zich voordoen, in het belang van ieder tuinder individueel, het beste kunnen worden uitge-nut. Dit document vormt een cruciaal onderdeel van een sociaal-economisch voorstel voor de tuinbouwsector. De kern van het betoog is de overgang van huur naar eigendom via een innovatief systeem van aandelen en obligaties die via de huurprijs worden afbetaald.

Er worden strikte eisen gesteld aan de deelnemende tuinders: zij moeten niet alleen vakbekwaam zijn, maar ook van onbesproken gedrag ("te goeder naam en faam"). Het plan is strategisch ingestoken om de Gemeente Amsterdam te overtuigen; men benadrukt dat de plannen "op zakelyken grondslag" rusten en de stadskas geen geld zullen kosten. De coöperatieve gedachte wordt hier breed getrokken: het begint bij de grond, maar strekt zich uit tot kredietverstrekking, woningbouw en de uiteindelijke afzet van producten. Het document moet geplaatst worden in de context van de sterke coöperatieve beweging in de Nederlandse land- en tuinbouw in de eerste helft van de 20e eeuw. In deze periode groeide Amsterdam snel, waardoor tuinders aan de stadsranden (zoals in Sloten of de Watergraafsmeer) onder druk kwamen te staan door stedelijke uitbreiding.

Dit voorstel lijkt een poging om de positie van deze kleine zelfstandigen te verstevigen door collectieve organisatie. Het weerspiegelt de tijdgeest waarin zelforganisatie en gemeentelijke bemoeienis hand in hand gingen bij het vormgeven van de rurale en suburbane ruimte rond de hoofdstad. De nadruk op kredietvoorziening en "afzet der producten" toont de verschuiving aan van individuele landbouw naar een meer geprofessionaliseerde, commerciële sector.