Rijnsburg, 7 november 1940. Joh. Verhave, Groothandel in Aardappelen en Groenten, Rijnsburg. Geëerde Directie en College (vermoedelijk van een veiling of gemeente). No 37/169/M. 1940

JOH. VERHAVE
Groothandel in Aardappelen
en Groenten
RIJNSBURG
Telefoon 23

Rijnsburg, 7 Nov 1940

n. i. Ojb.
WE
Deze zaak is mondeling afgedaan.
S

Geë. Direct en College.

Na ons tel gesprek van Woensd avond en onze afspraak
is mij de uitslag van de afgesproken vergader. reeds verkondigd.
Daar vele bezwaren zijn geopperd en vele negatieven gesprekken
gebezigd, doch deze zijn toch alle niet op te wegen tegen de
onmogelijkheid die de duisternis met zich brengt.
Aanvoering en met schepen - verdrinkings gevallen van personen
onmogelijk making van rijden met de "Auto's" in de mist.
Kortom, een geweldige teleurstelling is voor deze branche
te verwachten.

• Nu echter de andere zijde, veilingen in deze streken en
  geheel Westland hebben hun baken van veilen verzet ten
  gunste van den Handel n.l. voor Dinsd - Donder - en
  Sommige ook Zat avond.

2 Dat zelfde voorstel in den Haag ingediend werd voor 3 weken
geleden ook bijna geheel verworpen, doch B. Weth. voeg de
aan den 6 morgend markt, 3 middag markten toe. n.l. op
Maand - Wo - Vrij d.

Wat is echter nu het resultaat, dat de middag markt
zoo'n opvlucht heeft genomen, dat het er nu ook van zal
komen de volgende 3 ochtenden uit te schakelen, daar het
een doodloopende markt is geworden in 3 weken tijd!!

z.o.z. In deze brief protesteert aardappel- en groentehandelaar Joh. Verhave tegen voorgenomen besluitvorming over markttijden. De kern van zijn betoog is dat werken in de vroege ochtend (de "duisternis") grote risico's met zich meebrengt, zoals verdrinkingsgevaar bij het lossen van schepen en verkeersongevallen met vrachtauto's in de mist.

Hij voert twee krachtige argumenten aan voor een verschuiving naar middag- of avondmarkten:
1. Concurrentie en navolging: Andere veilingen in de regio en het Westland hebben hun tijden al aangepast ("hun baken verzet") naar de dinsdag-, donderdag- en zaterdagavond ten gunste van de handel.
2. Succesvol precedent: In Den Haag heeft de introductie van drie middagmarkten (naast de zes ochtendmarkten) ertoe geleid dat de middagmarkt zo populair werd, dat de ochtendmarkten binnen drie weken overbodig dreigden te worden ("doodloopende markt").

De toon is dringend en waarschuwend; de schrijver voorziet een "geweldige teleurstelling" voor de branche als de autoriteiten niet meegaan in de trend naar latere markttijden. De brief dateert van november 1940, het eerste jaar van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De nadruk op de gevaren van "de duisternis" moet vrijwel zeker gezien worden in de context van de verplichte verduistering die door de bezetter was opgelegd om geallieerde bombardementen te bemoeilijken. In een pikdonkere omgeving was het werken aan de kade met schepen en het rijden met vrachtwagens zonder goede verlichting levensgevaarlijk.

De brief biedt een interessant inkijkje in de logistieke en economische uitdagingen waar de voedselvoorziening en de handel in de vroege oorlogsjaren mee te kampen hadden. De aantekening "Deze zaak is mondeling afgedaan" suggereert dat de kwestie direct na ontvangst is besproken met de afzender. B. Weth