Getypte ambtelijke brief (doorslag of minuut). 22 mei 1937. Vermoedelijk een directeur van een gemeentelijke dienst (gelet op de referentie naar "mijn dienst"). [Linksboven:]
18/3/9 M.

[Rechtsboven:]
W. Müller [handtekening/paraaf]
W. v. d. Waer [handtekening/paraaf]

D/G.

[Midden boven, handgeschreven:]
Verzonden 24/5

[Datum:]
22 Mei 1937.

[Onderwerp:]
Bezuiniging by wyziging
van de heffing van ventgeld.

[Adres:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Naar aanleiding van Uw rapport d.d. 13 Mei jl. Afd. L.M.1937 No.269 heb ik de eer U het volgende te berichten.

De conclusie van Uw rapport komt hierop neer, dat by invoering van een nieuwe betalingsregeling voor de venters, op de uitvoering der Ventverordening by myn dienst, naast eenige kleine besparingen, zes ambtenaren moeten worden bezuinigd.

Ik voel my verplicht hieromtrent de volgende opmerkingen te maken.

[In de marge:]
Inleiding.

De schatting van de te verwachten bezuiniging wordt in belangryke mate beheerscht door de verwachtingen, die men van het nieuwe stelsel koestert. Zooals U reeds in besprekingen met my omtrent het onderhavige onderwerp is gebleken, zyn myn verwachtingen van de practische resultaten van het nieuwe stelsel niet optimistisch: met name verwacht ik vele moeiilykheden by de betaling éénmaal per jaar (zy het, dat de venters gedurende een periode van een maand of van zes weken vooruit mogen betalen). Zullen reeds tal van venters, die thans regelmatig maandelyks het ventgeld betalen, bezwaarlyk een vry groot bedrag in een betrekkelyk kort tijdsbestek kunnen opbrengen, voor de vele venters, die gedurende een deel van het jaar steun genieten, zullen de moeilykheden m.i. veel grooter zyn. Myn ervaring met uit steun komende venters, die nog ventschuld hebben over de periode, voorafgaande aan den datum van ingang van steun, wyst sterk in die richting. Daarby komt, dat * Taal en spelling: Het document is opgesteld in de toenmalige spelling (vóór de spellingwijziging van 1947), gekenmerkt door het gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' (bijv. wyziging, belangryke, moeilykheden) en de verbuigings-n (den Heer, den datum). Er is een opvallende typefout in de tekst: "moeiilykheden" (met dubbele 'i').
* Inhoud: De kern van de brief is een ambtelijk weerwoord op een bezuinigingsvoorstel. De wethouder wil de inning van het 'ventgeld' (belasting voor straatverkopers) versimpelen naar een jaarlijkse betaling om zo op personeelskosten (zes ambtenaren) te besparen. De schrijver van de brief uit hier fundamentele kritiek op.
* Argumentatie: De schrijver voert aan dat venters vaak armlastig zijn. Een jaarbedrag ineens ophoesten is voor hen onmogelijk, zeker voor degenen die afhankelijk zijn van de "steun" (sociale uitkering). De schrijver voorziet dat de beoogde administratieve besparing teniet zal worden gedaan door wanbetaling en complexe invorderingstrajecten. Dit document stamt uit 1937, midden in de nasleep van de Grote Depressie. De economische crisis zorgde voor enorme druk op gemeentelijke begrotingen, wat de drang naar "bezuiniging" verklaart. Tegelijkertijd was een groot deel van de beroepsbevolking, waaronder veel kleine zelfstandigen zoals venters, afhankelijk van de overheid ("steun").

De brief illustreert de spanning tussen de politieke wens tot efficiëntie (het schrappen van ambtenaren) en de sociaal-economische realiteit van de armste burgers in de jaren '30. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in die tijd in grote steden (zoals Amsterdam) vaak ook verantwoordelijk voor de marktwezen en de armenzorg. W. v. d. Waer Marktwezen