Administratief telblad/statistisch overzicht van straathandel.
Origineel
Administratief telblad/statistisch overzicht van straathandel. Venters welke in de maanden Januari t/m Maart 1940 op straat aangetroffen zijn.
Wijk = Oost.
| Artikel | 1 dag. | 2 dagen | 3 dagen | 4 dagen | 5 dagen | 6 dagen | 7 dagen. | Totaal. |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. Aardappelen Groenten en Fruit. | // (2) | /// (3) | // (2) | [turfjes] (11) | [turfjes] (33) | [turfjes] (16) | 67 | |
| 2. Alle soorten visch haring en zuurwaren | /// (3) | / (1) | [turfjes] (6) | [turfjes] (14) | [turfjes] (36) | //// (4) | 64 | |
| 3. Bloemen en planten | / (1) | / (1) | / (1) | / (1) | [turfjes] (16) | [turfjes] (18) | 37* | |
| 4. Boter, kaas, eieren, wild en gevogelte kruidenierswaren. | //// (4) | [turfjes] (10) | /// (3) | [turfjes] (8) | [turfjes] (9) | 34 | ||
| 5. Consumptie-art. kleine artikelen dranken, enz. | / (1) | // (2) | // (2) | //// (4) | [turfjes] (9) | 18 | ||
| 6. Brandstoffen en Petroleum. | /// (3) | [turfjes] (22) | 25 | |||||
| 7. Diversen - wijk (b.v. zuurwaren). | /// (3) | [turfjes] (5) | // (2) | / (1) | 11 | |||
| 8. Manufacturen. | [turfjes] (5) | [turfjes] (7) | /// (3) | / (1) | /// (3) | 19 | ||
| 9. Huishoudelijke artikelen | /// (3) | [turfjes] (5) | //// (4) | / (1) | [turfjes] (10) | 23 | ||
| 10. Galanterieën | // (2) | / (1) | // (2) | // (2) | 7 | |||
| 11. Speelgoed feestaritkelen. | /// (3) | /// (3) | // (2) | /// (3) | 11 | |||
| 12. Tuinartikelen, vaste planten enz. | / (1) | [turfjes] (5) | [turfjes] (6) | // (2) | 14 | |||
| 13. Diversen - Geheele Stad. (Honden en kattenbrok, brandhout, zinkwaren, lederwaren, mosselen, muziek, glasreparaties - groote trommel, abessijnsche wateren, tabaksartikelen, optiek). | /// (3) | //// (4) | /// (3) | [turfjes] (5) | 15 | |||
| 14. Opkoopers - Artikelen | [turfjes] (45) | [turfjes] (17) | 62 | |||||
| Kolomtotaal | 20 | 32 | 38 | 19 | 88 | 162 | 48 | 407 |
*Opmerking: De som van rij 3 is feitelijk 38, maar er staat 37 genoteerd.
[Onderaan rechts:]
Totaal - bruto 407.
af geheele stad x 89
Oost. Totaal. netto. 318
De Controleur:
[handtekening onleesbaar]
--- Dit document is een kwantitatieve weergave van de straathandel in een specifiek stadsdeel ("Oost") tijdens het eerste kwartaal van 1940. De administratie hanteert een strikte onderverdeling in 14 categorieën, variërend van eerste levensbehoeften (aardappelen, vis) tot luxeartikelen (galanterieën, bloemen) en gespecialiseerde diensten.
Wat opvalt is de frequentie van de venters. Bij de basisvoeding (groente en vis) concentreert de activiteit zich rond de 6 tot 7 dagen per week, wat duidt op een fulltime beroepsuitoefening. Bij categorieën zoals tuinartikelen of speelgoed is de aanwezigheid meer incidenteel (1 tot 4 dagen). De categorie "Opkoopers" is opvallend groot (62 getelde personen), wat wijst op een actieve informele economie van hergebruik en handel in oude materialen.
Onderaan de lijst wordt een "netto" berekening gemaakt waarbij de venters die in de gehele stad actief zijn ("af geheele stad") worden afgetrokken van het bruto totaal voor de wijk, om een zuiver beeld te krijgen van de wijkgebonden handel. Het document dateert van vlak voor de Duitse inval in Nederland (mei 1940). Het biedt een unieke inkijk in het straatbeeld van de late jaren '30 en vroege jaren '40. Straathandel was in deze tijd essentieel voor de distributie van goederen aan de arbeidersklasse en de lagere middenklasse.
De overheid hield dergelijke lijsten bij voor de handhaving van ventvergunningen en marktreglementen. De vermelding van "Abessijnsche wateren" in categorie 13 is een curieus detail; dit verwijst waarschijnlijk naar een populair type mineraalwater of een (kwakzalvers)middel dat destijds door straathandelaren werd uitgevent. Het document getuigt van een zeer gedetailleerde gemeentelijke bureaucratie die trachtte elke vorm van economische activiteit op de openbare weg te reguleren en te kwantificeren.