Ambtelijke notitie / Bijblad van de Gemeente Amsterdam. [Stempel linksboven]
B I J B L A D V A N :
M. No. 76/5/1 1938
DOORGEZONDEN: 22/6 - 38

[Handgeschreven aantekening bovenaan, diagonaal]
Dit vraagstuk in het algemeen eerst mondeling bespreken met Heeren Holsteyn en Gnaikema, daarna rapport! vHaas [?]

[Handgeschreven aantekening rechtsboven]
(ook voor Weespstr., J. v. Galenstr., v. d. Helstpl., Cattenstr., enz. m. i. v. h. m. i. p. v. c.)

vaste st.pl. veel eenvoudiger dan ventvergunningen. W.G. 929

[Hoofdtekst]
Een aantal fruit-, bloemen- en versche visch-venters neemt geregeld en wel den geheelen dag vaste il. [illegale] standplaatsen in aan de Jan Evertsenstraat. De politie en de controleurs staan vrijwel machteloos daar tegenover.

Verbaliseeren helpt niets, de venters trekken zich daar niets van aan. Daarbij komt nog de weinige medewerking van de zijde der recht. macht [rechterlijke macht]. Wanneer dergelijke venters een aantal malen zijn geverbaliseerd, worden de verbalen bijeengevoegd en wordt voor de bijeengevoegde verbalen een enkele geldboete opgelegd.

Nu is het m.i. [mijns inziens] wel mogelijk om door politie optreden, het den venters moeilijk te maken en het innemen van el. [elke] standplaatsen tijdelijk te beletten, doch de oplossing van het vraagstuk brengt dit niet.

M.i. is deze slechts te bereiken, door het instellen van een kleine ventersmarkt n.o. [nabij...]

--- Het document schetst een specifiek handhavingsprobleem in het Amsterdam van vlak voor de Tweede Wereldoorlog. De kern van het probleem is dat straatventers (fruit, bloemen, vis) de regels omzeilen door op vaste plekken in de Jan Evertsenstraat te gaan staan, wat feitelijk een illegale marktplaats creëert.

De schrijver signaleert drie hoofdknelpunten:
1. Machteloosheid van toezichthouders: Politie en controleurs kunnen de situatie op straat niet effectief beëindigen.
2. Juridische 'bulk-afhandeling': De rechterlijke macht voegt meerdere bekeuringen samen tot één kleine boete, waardoor de strafmaat geen afschrikwekkende werking meer heeft. De boete wordt simpelweg een onderdeel van de bedrijfskosten voor de venter.
3. Behoefte aan structuur: Hardhandig politieoptreden wordt gezien als een tijdelijke pleister, niet als een structurele oplossing.

De voorgestelde oplossing is pragmatisch: in plaats van verbieden en handhaven (wat niet werkt), stelt de auteur voor om de handel te reguleren door een officiële kleine ventersmarkt in te stellen. In de kantlijn wordt opgemerkt dat vaste standplaatsen administratief veel eenvoudiger zijn dan het verlenen van losse ventvergunningen.

--- In de jaren '30 kende Amsterdam een enorme groei van de nieuwe wijken in West (waaronder de omgeving van de Jan Evertsenstraat). De detailhandel kon de snelle bevolkingsgroei soms niet bijbenen, waardoor ambulante handel (venters) een belangrijke rol speelde in de voedselvoorziening.

Tegelijkertijd was er sprake van een economische crisis, waardoor veel mensen probeerden als zelfstandig venter de kost te verdienen. Dit leidde tot frictie met gevestigde winkeliers en zorgde voor verkeershinder. Dit document is een typisch voorbeeld van de worsteling van het gemeentebestuur om de openbare orde te handhaven in een tijd waarin de rechtspraak de uitvoerende macht niet altijd ondersteunde met zware sancties. De genoemde locaties (Jan Evertsenstraat, Weesperstraat, Jan van Galenstraat) waren en zijn nog steeds cruciale verkeers- en handelsaders in de stad.