Getypt verslag of ambtelijke rapportage (doorslag).
Origineel
Getypt verslag of ambtelijke rapportage (doorslag). De volgende zijstraat is de Vespuccistraat. Links zijn op de hoeken gevestigd een hoedenzaak en een filiaal van Jamin en rechts een bakker en een filiaal van Amerongen. Ook hier zouden 6 venters aan de linkerzijde en 6 venters rechts van de Jan Evertsenstraat kunnen worden geplaatst. Bovendien kan op het Mercatorplein naast den bloemenstandplaatshouder Hoelen nog een fruitkoopman worden geplaatst. Op deze wijze zouden dus 26 venters een standplaats kunnen krijgen. Een ventverbod voor de Jan Evertsenstraat is dan echter noodzakelijk, daar nu wel nieuwe venters in deze straat clandestiene standplaatsen zouden kunnen innemen.
De hierboven aangegeven oplossing gelijkt op die, welke is getroffen voor de Weesperstraat.
In de Jan Evertsenstraat zijn momenteel de volgende standplaatsen uitgereikt:
S.Biet-Schelvis, standplaats Jan Evertsenstraat tegenover no.72; handkar, versche visch; standplaatsvergunning no.764 L.M. '39 Maandag tot en met Vrijda
M.A.H.Goossens-Meyer, standplaats Jan Evertsenstraat tegenover no. 88; driewielig transportrijwiel, bloemen; standplaatsvergunning no.764 L.M. '39 Maandag tot en met Vrijdag.
G.P.Koning, standplaats Jan Evertsenstraat tegenover no.97; handkar, bloemen; standplaatsvergunning no.764 L.M. '39. Maandag tot en met Vrijdag.
J.P.ter Horst, standplaats Mercatorplein tegenover no.36; driewielig transportrijwiel, haring, zuurwaren, ger. en gest.visch; standplaatsvergunning no. 764 L.M. '39 Zaterdag, Zondag en Christelijke feestdagen.
A.Hoelen, standplaats Mercatorplein tegenover no.36; driewielig transportrijwiel, bloemen en planten; standplaatsvergunning no.764 L.M. '39 Maandag tot en met Vrijdag.
Bij oplossing C kunnen deze worden gehandhaafd; bij oplossing D niet (behalve Hoelen en ter Horst) en zullen deze standplaatshouders bij voorkeur recht krijgen op een standplaats in een zijstraat.
Ik moge hierbij nog opmerken, dat eenige der hierboven genoemde venters reeds eenige malen voor een standplaats in aanmerking konden komen, doch deze hebben geweigerd, omdat ze dan 's winters geen bijsteun krijgen (Ik noem de venter Koot). Naar mijn meening behooren de venters, indien zij een standplaats ongemotiveerd zouden weigeren, niet meer voor bijsteun in aanmerking te komen.
E. Handhaving der bestaande toestand.
Het is natuurlijk mogelijk de venters te laten venten in deze volkrijke buurt van West, doch dan zullen zij, wat dit betreft, wel wat moeten worden opgevoed. Het caroussel rijden moet dan afgeloopen zijn. Het komt thans voor, dat een venter 25 meter rijdt; hij steekt dan de straat dwars over, rijdt 25 meter terug en steekt dan weer de straat over en dit gaat den geheelen dag door, indien er tenminste toezicht is, want anders heeft iedere venter zijn vaste plaats. Het is een dezer dagen voorgekomen, dat de venters Koot, De Vries, Brandse en Sandbergen, allen met bloemen, bijna handtastelijk zijn geworden, omdat de een op de plaats, waar de ander altijd pleegt te staan, was gaan staan! De venters Koot en De Vries vormen een combinatie tegen de venters Brandse en Sandbergen. Men sluit bovendien de twee bloemenstandplaatsen geheel af en dan gaat men aan den gang; vaak worden de bloemen door deze heeren beneden den minimumprijs der veilingen verkocht! Het gevolg is natuurlijk, dat de standplaatshouders niets meer verkoopen.
Indien men wil bereiken, dat er normaal in de Jan Evertsenstraat en omgeving wordt gevent is het dringend noodzakelijk, dat de politie ter plaatse wat actiever wordt. Het is een ernstige grief van het personeel van mijn dienst, dat zij in de Jan Evertsenstraat steeds het "vuile" werk moeten opknappen, terwijl de agenten op een enkele uitzondering na, de "mooie" jongens spelen en niet optreden. Het gevolg hiervan is, dat de contrôleurs onder de venters als "bloedhonden" bekend staan. Ik ben thans enkele dagen minstens * Problematiek: Het document beschrijft de chaos en concurrentiestrijd onder straatventers in de Amsterdamse Jan Evertsenstraat. Er is sprake van "clandestiene standplaatsen" en "carrouselrijden" (een tactiek om de wet te omzeilen door constant kleine stukjes te bewegen).
* Sociaal-economisch: Interessant is de opmerking over de "bijsteun" (werkloosheidsuitkering). Venters weigeren soms een officiële vaste standplaats omdat ze dan hun recht op wintersteun verliezen, wat duidt op de precaire economische situatie aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog.
* Interne strijd: Er is een duidelijke frictie tussen de gemeentelijke controledienst en de politie. De controleurs voelen zich ongesteund door de politie, die de confrontatie met de venters lijkt te mijden ("mooie jongens spelen"), waardoor de controleurs door het publiek als "bloedhonden" worden gezien.
* Marktdynamiek: Er wordt melding gemaakt van prijsbederf (onder de minimumprijs van de veiling verkopen) en intimidatie tussen verschillende groepen bloemenventers. Dit document stamt uit 1939, een periode waarin Amsterdam-West (de Baarsjes) een snelgroeiende volksbuurt was. De Jan Evertsenstraat was en is een belangrijke verkeers- en winkelader. In de jaren '30 was de straathandel voor velen een laatste redmiddel tegen armoede, maar de gemeente probeerde dit steeds strenger te reguleren via vergunningen en aangewezen locaties om de hinder voor het verkeer en de gevestigde winkelier (zoals de genoemde Jamin en Amerongen) te beperken. De genoemde "L.M. '39" verwijst vermoedelijk naar de vergunningsreeks van het Marktwezen voor dat jaar. De spanningen tussen de overheid en "kleine luyden" op straat waren in deze crisisjaren groot.