Ambtelijke notitie / Dossierstuk (op een 'Bijblad' formulier) 15 juli 1940 (datum van doorzending) / 16 juli 1940 (genoemde datum in de tekst) [Rechtsboven:] 517
[Rechtsboven, onderstreept:] Dir. ingezien —

[In het kader linksboven:]
B I J B L A D V A N :
M. No. 72/75/1 1940
DOORGEZONDEN: 15/7

[Handgeschreven aantekening in rood, onderstreept:]
Stukken betr. eventueel ventverbod
in de J. Evertsensch. bijvoegen.

[Hoofdtekst:]
Weth. rapport Engelen in afschrift toegezonden, onder mededeeling, dat de J. Evertsensch. dringend om een beslissing in een of andere richting vraagt. Tevens is zulks het geval, nu ik op 16 Juli j.l. ben getelefoneerd door een Beauftragter des Reichskommissars, tel. 92249, die mij verzocht in min of meer gebiedenden zin, ~~om clandestiene~~ om clandestiene standplaatshouders die slechts enkele minuten stil staan, bijv. om ergens even geld te wisselen, voortaan niet te verbaliseeren. Hij merkte op, dat deze menschen, die het ~~reeds~~ reeds zeer moeilijk in hun levensonderhoud kunnen voorzien, niet gehinderd moeten worden door ambtenaren die als het ware "op de loer" liggen om hen te verbaliseeren. Hij had n.l. een klacht van die strekking ontvangen, al kon hij geen enkel nader detail der klacht geven. ~~Ik heb dezen Beauftragter~~ Ik heb dezen Beauftragter daarop meegedeeld, dat ik zijn opvatting volkomen deel en dat de ambtenaren van M.W. slechts opdracht hebben om verbaliseerend op te treden tegen venters, die regelmatig op dezelfde plaats een standplaats innemen.
[Onderste regels tekst zijn grotendeels doorgehaald en onleesbaar gemaakt.]

[Linksonder drukwerk:]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 * Onderwerp: De notitie handelt over de handhaving van het ventverbod in de Jan Evertsenstraat in Amsterdam. Er is onenigheid of onduidelijkheid over hoe streng er opgetreden moet worden tegen straatverkopers die zonder vergunning (clandestien) kortstondig stilstaan.
* Duitse inmenging: Een cruciaal element in de tekst is de telefonische interventie van een Duitse "Beauftragter". Deze functionaris geeft in "gebiedenden zin" (bevelend) aan dat de Nederlandse politie of marktmeesters geen bekeuringen ("verbaliseeren") mogen uitdelen aan venters die maar heel even stilstaan.
* Argumentatie: De Duitse officier gebruikt een sociaal-populistisch argument: deze mensen hebben het al moeilijk genoeg om het hoofd boven water te houden. Hij bekritiseert de "op de loer" liggende ambtenaren.
* Houding Nederlandse zijde: De opsteller van de notitie (vermoedelijk het hoofd van een gemeentelijke dienst) geeft aan de Beauftragter gelijk te geven ("dat ik zijn opvatting volkomen deel"). Hij nuanceert de instructie aan de ambtenaren van het Marktwezen (M.W.): er moet alleen worden opgetreden tegen venters die structureel een vaste plek bezetten zonder vergunning. Dit document stamt uit de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland (juli 1940). Het biedt een zeldzaam inkijkje in hoe de nieuwe machtsverhoudingen direct invloed hadden op het dagelijks lokaal bestuur. De "Beauftragten" waren door de Rijkscommissaris (Seyss-Inquart) aangesteld om toezicht te houden op het Nederlandse overheidsapparaat.

De Jan Evertsenstraat was en is een belangrijke Amsterdamse winkelstraat waar veel straathandel plaatsvond. In tijden van economische nood (werkloosheid, oorlog) was venten voor velen een laatste redmiddel. De Duitsers probeerden in de beginperiode vaak de sympathie van de 'gewone man' te winnen door zich af te zetten tegen de "starre" Nederlandse bureaucreatie, terwijl ze tegelijkertijd hun absolute gezag vestigden door directe orders te geven over triviale zaken zoals verkeers- of marktboetes.