Handgeschreven brief (klaagschrift). 26 juli 1940 (stempel/handschrift rechtsboven). G. van Berge, wonende te Schellingwoude 301. [Stempel:] № 72/78/1 M. 1940 7/2
[Stempel:] Schellingwoude 26 - 7 - 1940
[Handgeschreven:] ni msp

Mij Heer

gaarne had ik een beleefd verzoek aan
u, of daar een veranderig in kan koomen
dat hier een perzoon, die met Amstel Ys vent
hier op schellingwoude. Hij gaat zelf vente
met Ys over de Oranjesluis en laat verders
twee jongens van 13 a 14 jaar met Ys vente
aan de Durgerdamerdijk bij de Militer
gaarne vraag ik u beleefd of u daar
een eind aan zou willen maken en dat
gebuurt in de midag

verder in vriendelijken
afwachting
G. van Berge
Schellingwoude 301

[Handgeschreven onderaan:] Ad Noord * Inhoud: De brief is een klacht van een inwoner van Schellingwoude over illegale of ongewenste straathandel. Een persoon verkoopt 'Amstel Ys' (Amstel Ijs) en zet daarbij twee jonge kinderen (13-14 jaar) in als verkopers langs de Durgerdammerdijk. De afzender verzoekt de autoriteiten (waarschijnlijk de politie of de gemeente) om hier een einde aan te maken.
* Taalgebruik: De brief is geschreven in een beleefde, ietwat formele toon ("Mij Heer", "beleefd verzoek"), maar bevat diverse spelfouten die typerend zijn voor die tijd of het opleidingsniveau van de schrijver (zoals veranderig, perzoon, koomen, vente, gebuurt, midag). "Ys" is de verouderde spelling voor ijs.
* Personen en Locaties:
* G. van Berge: De klager, wonend in Schellingwoude.
* Oranjesluis: De bekende sluizen die het IJ scheiden van het Markermeer/IJsselmeer.
* Durgerdamerdijk: De dijk tussen Schellingwoude en Durgerdam.
* De Militer: Waarschijnlijk een verwijzing naar een militaire post of batterij nabij de dijk.
* Amstel Ys: Een destijds bekend ijsmerk uit Amsterdam. * Historische context: De brief dateert van juli 1940, slechts twee maanden na de Duitse inval in Nederland. Hoewel de bezetting net was begonnen, lijkt dit een reguliere civiele klacht over ordehandhaving en mogelijk kinderarbeid of oneerlijke concurrentie.
* Sociaal-economisch: De inzet van "jongens van 13 a 14 jaar" voor de straatverkoop was indertijd een punt van discussie met betrekking tot de Leerplichtwet en de Arbeidswet. De vermelding van "de Militer" (de militairen) is interessant; dit kan duiden op de aanwezigheid van gemobiliseerde Nederlandse soldaten of reeds ingekwartierde Duitse troepen nabij de strategische Oranjesluizen, wat blijkbaar een lucratieve plek was voor ijsverkoop.
* Archivaris-notitie: De aantekening "Ad Noord" onderaan de brief verwijst waarschijnlijk naar de bestemming of afhandeling binnen de Gemeente Amsterdam (Sectie Noord). G. van Berge Gemeente Amsterdam Politie