Archiefdocument
Origineel
31 juli 1940 A.B. Hollander, Daniel Stalpertstraat 103 III, Amsterdam-Zuid. Nº 27/28/M. 1940 1/5 [bovenaan:] 31 Juli 1940
[rechtsboven in ander handschrift:] mi Hollander
Wel. Ed. Heer,
Circa 1 jaar geleden is ten
gevolge van het stelen van zaat-
spruitjes mijn Marktkaart
ingehouden voor de tijd van
6 maanden, doch daarna
heb ik de kaart nooit meer
teruggekregen. Hopende of U
mij kunt mededeelen of U
kunt zorgen dat ik die kaart
terug kunt ontvangen, daar ik
hem zeer noodig heb.
bij voorbaat mijn
hartelijke dank
Verblijf ik
Uwe Hoogachtend
A B Hollander.
Dan. Stalpertstr. 103 III
Amsterdam. Z. * Inhoud: De briefschrijver, A.B. Hollander, verzoekt om de teruggave van zijn marktkaart (een vergunning om op de markt te mogen staan). Deze kaart was een jaar eerder voor de duur van zes maanden ingehouden als straf voor de diefstal van "zaatspruitjes" (mogelijk een verouderde spelling van zaadspruiten of een specifieke term voor spruitkool). Ondanks het verstrijken van de straftijd heeft de schrijver zijn vergunning nog niet terug. Hij benadrukt dat hij de kaart "zeer noodig" heeft voor zijn levensonderhoud.
* Toon: Formeel en beleefd, conform de etiquette van die tijd ("Wel. Ed. Heer", "Uwe Hoogachtend"), maar ook direct in het verzoek.
* Schrift: Een duidelijk, verzorgd cursief handschrift dat kenmerkend is voor de eerste helft van de 20e eeuw. De nadruk op het cijfer '6' duidt op het belang van de verstreken termijn. * Historische periode: De brief is gedateerd op 31 juli 1940, ruim twee maanden na de aanvang van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode begon de schaarste toe te nemen en werd de controle op handel en distributie verscherpt.
* Marktkaart: Voor een marktkoopman was de marktkaart essentieel. Zonder dit document mocht men geen standplaats innemen of goederen verhandelen. Het intrekken van de kaart was een zware administratieve straf die direct het inkomen raakte.
* Locatie: De afzender woonde in de Daniël Stalpertstraat in De Pijp, een buurt die van oudsher nauw verbonden is met de Albert Cuypmarkt. Het is zeer waarschijnlijk dat de schrijver daar werkzaam was.
* Betekenis: Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse bureaucratische beslommeringen en de strikte handhaving van regels rondom de voedselvoorziening en handel aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. Zelfs een relatief klein vergrijp (het stelen van spruitjes) leidde tot langdurige uitsluiting van de legale handel.