Proces-verbaal (proces-verbaal van bevindingen). [Bovenaan links, handgeschreven:] Hb. K. 77/41/4 17.40
PRO JUSTITIA
Artikel 461 Wetboek van Strafrecht.
MARKTWEZEN TE AMSTERDAM
—————————————————
No. Politie * Inhoud: Dit proces-verbaal documenteert een overtreding van Artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht. De heer Samuel Koopman werd op de vroege ochtend van 28 september 1940 aangetroffen op het terrein van de Centrale Markthallen zonder geldig betalingsbewijs bij zijn legitimatiekaart. Hierdoor was zijn aanwezigheid op het streng gereguleerde handelsterrein formeel onrechtmatig.
* Functionaris: De verbalisant, Petrus Cornelis Postema, was werkzaam bij het Amsterdamse Marktwezen. Als 'onbezoldigd veldwachter' had hij de bevoegdheid om op te treden tegen overtredingen op het marktterrein.
* Vorm: Het document is een standaardformulier (Model C.M. uit 1939) dat met een typemachine is ingevuld. Hoewel het incident in september plaatsvond, werd het document pas ruim een maand later officieel opgemaakt en ondertekend. * Tijdsgewricht: Het proces-verbaal dateert uit de eerste maanden van de Duitse bezetting van Nederland. De bureaucratische processen van de gemeente Amsterdam en de politie liepen in deze fase nog grotendeels door volgens de vooroorlogse structuren, maar de controle op de voedselvoorziening en handel werd steeds strikter.
* Locatie: De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat vormden de spil van de Amsterdamse levensmiddelenhandel. Toegang was alleen toegestaan voor geregistreerde handelaren die aan al hun betalingsverplichtingen hadden voldaan.
* Biografische achtergrond: De verdachte, Samuel Koopman (1890), was een Joodse Amsterdammer woonachtig in de Krugerstraat (Transvaalbuurt). Dit document is een tastbaar bewijs van hoe Joodse kleine handelaren al vroeg in de oorlog te maken kregen met verscherpt toezicht en juridische procedures voor relatief kleine administratieve tekortkomingen. Uit historische bronnen (Joods Monument) blijkt dat Samuel Koopman op 9 juli 1943 in vernietigingskamp Sobibor is vermoord. Dit geeft aan dit ogenschijnlijk triviale document een beladen historische diepgang. P.C. Postema Samuel Koopman (De heer) Gemeente Amsterdam Marktwezen Politie