Archief 745
Inventaris 745-272
Pagina 145
Dossier 15
Jaar 1939
Stadsarchief

Doorslag van een getypte ambtelijke brief.

26 september 1939. Van: De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst, zoals Publieke Werken of Marktwezen).

Origineel

Doorslag van een getypte ambtelijke brief. 26 september 1939. De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst, zoals Publieke Werken of Marktwezen). [Rechtsboven, handgeschreven:] ten. Hr. de Haer.
[Rechtsboven, handgeschreven paraaf/naam:] Mr. Müller

[Midden boven, links:] vP/HG.
[Midden boven, rechts:] extra.

[Midden links:]
15/4/6 M.
n diverse

26 September 1939.

[Onderwerpsregel:]
Verbetering verlichting
Automarkt.

[Adres:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

[Body tekst:]
Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 16
dezer om advies ontvangen stukken no.589 L.M.1939 heb ik de
eer U te berichten, dat het niet uitgesloten is, dat binnen
afzienbaren tijd, ten gevolge van de huidige oorlogsomstandig-
heden, een sterke beperking van benzineverbruik zal worden
ingevoerd, waardoor tevens de handel in auto's belangrijk
zal terugloopen. Gelet op de zich onder de stukken bevinden-
de missive van Uw Ambtgenoot voor de Financiën d.d. 15 dezer
(no.1136/820 Fin.1939) geef ik U daarom beleefd in over-
weging, de uitvoering van de voor verbetering van de ver-
lichting der Automarkt vereischte werkzaamheden voorloopig
uit te stellen. Wanneer de verkoop van tweedehandsen auto's
op normale wijze blijft voortduren, zal ik U met betrekking
tot de onderhavige voorstellen opnieuw rapporteeren.

[Rechtsonder:]
De Directeur,

[Linksonder, handgeschreven notitie:]
nog aanhouden
16/11.'39 * Inhoud: De directeur adviseert de wethouder om geplande verbeteringen aan de verlichting van de Automarkt voorlopig niet uit te voeren. De primaire reden is de verwachting dat de handel in auto's nagenoeg stil zal vallen door de komende benzineschaarste en rantsoenering als gevolg van de oorlogssituatie.
* Argumentatie: Er wordt verwezen naar advies van de Wethouder van Financiën, wat duidt op een behoefte aan bezuinigingen in onzekere tijden. Men wil geen publiek geld investeren in een markt die mogelijk op korte termijn irrelevant wordt.
* Handgeschreven kanttekening: De notitie linksonder ("nog aanhouden 16/11.'39") bewijst dat het advies is opgevolgd; twee maanden later was de zaak nog steeds geparkeerd.
* Taalgebruik: Het document hanteert de typische formele, ambtelijke stijl van voor de Tweede Wereldoorlog, met spellingen als "terugloopen", "vereischte" en "rapporteeren". * Historisch moment: De brief is gedateerd op 26 september 1939, slechts enkele weken na de Duitse inval in Polen (1 september) en de daaropvolgende Britse en Franse oorlogsverklaringen. Hoewel Nederland op dit moment nog neutraal is, is de mobilisatie in volle gang en bereidt het landsbestuur zich voor op economische ontregeling.
* Economie: De vrees voor "beperking van benzineverbruik" bleek zeer terecht. Kort na de Duitse inval in Nederland in mei 1940 werd benzine voor particulieren nagenoeg onverkrijgbaar, maar ook in de mobilisatieperiode (september '39 - mei '40) waren er al voorbereidingen voor rantsoenering.
* Lokale politiek: De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was een functie die vooral in crisistijd prominent was voor de organisatie van de voedselvoorziening en distributie. Dat deze wethouder over de Automarkt ging, suggereert dat markten in brede zin onder zijn portefeuille vielen. De brief illustreert de directe impact van wereldgebeurtenissen op lokaal niveau: een beslissing over lantaarnpalen wordt gedreven door internationale geopolitiek.

Samenvatting

  • Inhoud: De directeur adviseert de wethouder om geplande verbeteringen aan de verlichting van de Automarkt voorlopig niet uit te voeren. De primaire reden is de verwachting dat de handel in auto's nagenoeg stil zal vallen door de komende benzineschaarste en rantsoenering als gevolg van de oorlogssituatie.
  • Argumentatie: Er wordt verwezen naar advies van de Wethouder van Financiën, wat duidt op een behoefte aan bezuinigingen in onzekere tijden. Men wil geen publiek geld investeren in een markt die mogelijk op korte termijn irrelevant wordt.
  • Handgeschreven kanttekening: De notitie linksonder ("nog aanhouden 16/11.'39") bewijst dat het advies is opgevolgd; twee maanden later was de zaak nog steeds geparkeerd.
  • Taalgebruik: Het document hanteert de typische formele, ambtelijke stijl van voor de Tweede Wereldoorlog, met spellingen als "terugloopen", "vereischte" en "rapporteeren".

Historische Context

  • Historisch moment: De brief is gedateerd op 26 september 1939, slechts enkele weken na de Duitse inval in Polen (1 september) en de daaropvolgende Britse en Franse oorlogsverklaringen. Hoewel Nederland op dit moment nog neutraal is, is de mobilisatie in volle gang en bereidt het landsbestuur zich voor op economische ontregeling.
  • Economie: De vrees voor "beperking van benzineverbruik" bleek zeer terecht. Kort na de Duitse inval in Nederland in mei 1940 werd benzine voor particulieren nagenoeg onverkrijgbaar, maar ook in de mobilisatieperiode (september '39 - mei '40) waren er al voorbereidingen voor rantsoenering.
  • Lokale politiek: De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was een functie die vooral in crisistijd prominent was voor de organisatie van de voedselvoorziening en distributie. Dat deze wethouder over de Automarkt ging, suggereert dat markten in brede zin onder zijn portefeuille vielen. De brief illustreert de directe impact van wereldgebeurtenissen op lokaal niveau: een beslissing over lantaarnpalen wordt gedreven door internationale geopolitiek.

Kooplieden in dit dossier 72

A. Brander Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
A. Brander Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
R. Boeyen Zwanenburgwal Ziet voorloopig van marktplaats af.
R. Boeyen Zwanenburgwal Ziet voorloopig van marktplaats af.
T. van Dalen Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
T. van Dalen Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
A. Vogel meerdere Kan op markten geen cent meer verdienen.
A. Vogel meerdere Kan op markten geen cent meer verdienen.
B.F. Reinen Uilenburg Kan wegens hooge prijzen der artikelen niet beginnen.
B.F. Reinen Uilenburg Kan wegens hooge prijzen der artikelen niet beginnen.
D.A. Mortel Waterlooplein Kan op de markt zyn brood niet verdienen.
D.A. Mortel Waterlooplein Kan op de markt zyn brood niet verdienen
D. de Rijke Waterlooplein Kan op de markt zijn brood niet verdienen.
D. de Rijke Waterlooplein Kan op de markt zijn brood niet verdienen.
David Overste Uilenburg Blijft voorlopig in steun.
D. Overste Uilenburg Blijft voorlopig in steun.
A. Hoogstraat Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
A. Hoogstraat Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
E. v.d. Bijl Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
E. v.d. Bijl Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
C.P.F. Lemke Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven-
G. Lemke ✓ Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven-
H. Brilleman Uilenburg Kan in verband met gezondheidstoestand geen plaats meer op de markt innemen.
H. Brilleman Uilenburg Kan in verband met gezondheidstoestand geen plaats meer op de markt innemen.
H. Cosman Waterlooplein Kan op markten zijn brood niet verdienen.
H. Cosman Waterlooplein Kan op markten zijn brood niet verdienen.
H.F. van Dongen Zwanenburgwal Ziet geen kans op de markt zijn brood te verdienen.
H.F. van Dongen Zwanenburgwal Ziet geen kans op de markt zijn brood te verdienen.
H.J. Vieyra Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
H.J. Vieyra Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
Alle 72 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 2