Getypt beleidsdocument of rapport (pagina 6). -6-

deze kooplieden zyn vaste-plaatshouders op de markt Waterlooplein en
betalen dus reeds marktgeld. De twee andere kooplieden zyn, of vaste
plaatshouders op andere markten, of nemen geregeld losse plaatsen op
de markten in. Deze twee kooplieden kunnen dan myns inziens geacht
worden een gedeelte der drie plaatsen te bezetten, en kan daarvoor het
volle marktgeld aan ieder van hen in rekening worden gebracht.
By deze regeling is het tevens mogelyk contrôle uit te
oefenen op een rechtmatige plaatsbezetting, daar iedere koopman, die
achter de stallen der "combinatie" wordt aangetroffen, in het bezit
moet zyn van een op naam afgegeven betalingsbewys.

   Hoewel niet rechtstreeks verband houdende met het vraagstuk

der assistentie, meen ik hierby nog aan de orde te moeten stellen het
vraagstuk van overdracht van plaats by overlyden, invaliditeit of
hoogen ouderdom van den plaatshouder. Volgens de bestaande bepalingen
kan slechts de echtgenoote van den plaatshouder in bovengenoemde ge-
vallen, de plaats bezetten of overnemen.
In geval van ziekte en/of invaliditeit kan worden toege-
staan, dat een ander dan de echtgenoote, tydelyk de plaats bezet.
Wanneer de plaatshouder komt te overlyden en de echtgenoote reeds is
overleden of niet in staat is de plaats in te nemen, komt de plaats
ter beschikking van den Dienst van het Marktwezen.
Nu eenmaal is toegestaan dat een koopman zich op zyn plaats
op de markt door een der gezinsleden mag laten assisteeren of zich
ingeval van ziekte of invaliditeit door dit gezinslid mag laten ver-
vangen, meen ik, dat ten behoeve van dien vervanger maatregelen dienen
te worden getroffen, dat deze by overlyden van den plaatshouder niet
broodeloos wordt, doch in het bezit kan worden gesteld van de plaats
op de markt of de plaatsen op de markten, waar hy als assistent op-
trad of geruimen tyd als vervanger de plaats van den koopman heeft
ingenomen.
Voorbeelden.
a. Een koopman heeft een of meerdere marktplaatsen. Hem is toegestaan
zich op zyn plaats of plaatsen door een zyner zoons of dochters te
laten assisteeren. Deze zoon of dochter is dientengevolge niet in de
gelegenheid om zelfstandig een plaats op een der markten in te nemen.
By overlyden van den plaatshouder kan dien zoon of dochter nog worden
toegestaan om, indien de echtgenoote van den plaatshouder nog leeft,
doch niet in staat is de plaats van haar overleden echtgenoot op de
markt te bezetten, nog eenigen tyd als vervanger(ster) op te treden,
doch hy/zy zal uiteindelyk toch, ingeval van overlyden van de moeder,
broodeloos komen.
b. Een koopman wordt door een ongeval getroffen en het laat zich aan-
zien, dat hy gedurende geruimen tyd zyn plaats op de markt niet zal
kunnen innemen. De echtgenoote is reeds overleden of niet in staat * Administratieve controle: De tekst benadrukt het belang van een "op naam afgegeven betalingsbewys" om fraude of onrechtmatige bezetting van marktkramen te voorkomen.
* Sociaal-economische problematiek: Het document legt een lacune bloot in de toenmalige wetgeving. Alleen echtgenotes mochten een marktplaats overnemen. Kinderen die hun ouders hielpen (assistenten), konden geen eigen rechten opbouwen. De auteur pleit voor een regeling om te voorkomen dat deze kinderen "broodeloos" (zonder inkomen) raken wanneer de officiële plaatshouder overlijdt.
* Juridische toon: De tekst is opgesteld in een formele, ambtelijke stijl met gebruik van archaïsche naamvallen ("den plaatshouder", "der drie plaatsen") en de 'y'-spelling, wat duidt op een document van voor de grote spellinghervorming van 1947, of een zeer behoudende ambtelijke schrijfwijze kort daarna. Dit document betreft de organisatie van de markthandel in Amsterdam, specifiek op het Waterlooplein. De "Dienst van het Marktwezen" was de gemeentelijke instantie die toezicht hield op de markten. De markt op het Waterlooplein was van oudsher een plek waar veel familiebedrijven actief waren. De tekst illustreert de verschuiving van een strikt individueel vergunningenstelsel naar een systeem dat meer rekening houdt met de realiteit van de gezinsinkomsten op de markt. De casuïstiek onder het kopje "Voorbeelden" werd waarschijnlijk gebruikt om beleidsmakers te overtuigen van de noodzaak tot wetswijziging.