Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en onderstrepingen.
Origineel
Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en onderstrepingen. 10 April 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt te Amsterdam). VP/HG.
82/3/1 M.
1
Latere opening der
Centrale Markt.
[Handgeschreven:] Verzonden 10/4-40.
10 April 1940.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
In bijlage dezes heb ik de eer U een afschrift te doen toekomen van een op 7 April jl. door den bedrijfschef der Centrale Markt aan mij gericht rapport, waarin wordt voorgesteld, om, ten behoeve van de luchtbescherming, de uren van opening der Centrale Markt later te stellen, zoodat de geheele markthandel bij daglicht plaats kan vinden. Ik kan mij in principe met dit voorstel volkomen vereenigen, waarbij ik nog opmerk, dat sedert den oorlog ook in het buitenland - en met name in de Parijsche hallen - de handel van de vroege morgenuren naar een later tijdstip, waarop geen kunstlicht meer noodig is, werd verplaatst.
In verband met de sociale beteekenis van den voorgestelden maatregel, adviseer ik de blijvende invoering daarvan te overwegen, ook afgezien van de belangen der luchtbescherming.
Ik verzoek U beleefd mij zoo spoedig mogelijk te willen machtigen de onderhavige aangelegenheid aan de orde te stellen in de Commissie van Advies voor de Centrale Markt, waarna ik U terzake nader zal rapporteeren.
De Directeur, * Kernboodschap: De directeur van de Centrale Markt stelt voor om de openingstijden van de markt te verlaten.
* Argumentatie:
1. Veiligheid (Luchtbescherming): Door pas bij daglicht te openen, hoeft er geen kunstlicht te worden gebruikt. Dit was essentieel in het kader van de verduisteringsvoorschriften (blackout) om de stad minder zichtbaar te maken voor vijandelijke vliegtuigen.
2. Sociale aspecten: De directeur ziet dit niet alleen als een tijdelijke noodmaatregel, maar adviseert om dit permanent in te voeren vanwege de "sociale beteekenis". Dit duidt waarschijnlijk op een verbetering van de arbeidsomstandigheden voor de marktkooplui en het personeel, die normaliter op zeer onchristelijke tijden moesten beginnen.
* Referentiekader: Er wordt verwezen naar de "Parijsche hallen" (Les Halles), waar een vergelijkbare maatregel reeds was doorgevoerd na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in september 1939. Dit document is geschreven op 10 april 1940, precies één maand voordat de Duitse inval in Nederland plaatsvond. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was, was de oorlogsdreiging tastbaar en werden overal ter wereld luchtbeschermingsmaatregelen getroffen.
De Centrale Markt waarover gesproken wordt, is de in 1934 geopende groothandelsmarkt aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam. De wethouder voor de Levensmiddelen in Amsterdam was in die periode Florentinus Marinus (Floris) Wibaut jr. (of diens opvolger, gezien de politieke verschuivingen). De brief illustreert hoe de oorlogsdreiging werd aangegrepen om bredere sociale hervormingen (zoals humanere werktijden) op de agenda te krijgen. De rode onderstreping benadrukt dat het werken bij daglicht de primaire, directe aanleiding was voor het schrijven van dit rapport.