Archief 745
Inventaris 745-338
Pagina 176
Dossier 15
Jaar 1940
Stadsarchief

Handgeschreven memo of ambtelijke notitie.

10 april 1940.

Origineel

Handgeschreven memo of ambtelijke notitie. 10 april 1940. [Linker marge, verticaal geschreven:]
Afgeven van omroepen of onderbreking van de radio.

[Hoofdtekst:]
3. De radiocentrales zullen worden verplicht mededeelingen betreffende luchtbescherming uit te zenden. Hiermede worden niet allen, en velen wellicht niet tijdig bereikt.
Het is in elk opzicht beter om de maatregel thans reeds, nu dit zonder moeilijkheden (behoudens tegenkanting van een deel van den handel) kan geschieden, in te voeren. Het marktbedrijf zal toch eens door alarmsignalen en eventueele luchtaanvallen worden ontwricht.

  1. Marktverlichting en nachtverlichting kunnen in een minimum van tijd worden uitgeschakeld.
    De verlichting zal echter in 't geheel niet mogen branden. Zie onder 2.

Conclusie: Het is, mede gezien de overrompelende wijze, waarop oorlogstoestand kan intreden, ten zeerste gewenscht de maatregel direct in te voeren.

10/4 '40 [onleesbare initialen, mogelijk Ch of An] Het document is een dringende ambtelijke aanbeveling betreffende passieve luchtbeschermingsmaatregelen. De kernpunten zijn:

  1. Communicatie via Radiocentrales: Er wordt voorgesteld om radiodistributiecentra te verplichten luchtbeschermingsberichten uit te zenden. De schrijver erkent de beperking dat hiermee niet de gehele bevolking tijdig bereikt wordt.
  2. Urgentie van Maatregelen (Onderstreept gedeelte): Er wordt gepleit voor directe invoering van beperkende maatregelen voor de handel en markten. De schrijver redeneert dat weerstand vanuit de handel nu nog beheersbaar is, en dat ontwrichting door daadwerkelijke luchtaanvallen later toch onvermijdelijk zal zijn.
  3. Verduistering: Punt 4 bevestigt dat markt- en nachtverlichting snel uitgeschakeld kunnen worden, maar stelt categorisch dat deze helemaal niet meer mogen branden (verwijzend naar een eerder punt 2).
  4. Conclusie: De tekst sluit af met een krachtige aanbeveling voor onmiddellijke actie, ingegeven door de vrees voor een plotselinge ("overrompelende") aanval. De datum van dit document, 10 april 1940, is historisch zeer significant. Het is precies één maand voor de Duitse inval in Nederland (10 mei 1940).

Op de dag dat dit geschreven werd, was de internationale spanning extreem hoog; slechts één dag eerder, op 9 april 1940, was nazi-Duitsland Denemarken en Noorwegen binnengevallen (Operatie Weserübung). Deze gebeurtenis maakte in Nederland pijnlijk duidelijk hoe snel een neutraal land overrompeld kon worden.

Dit document weerspiegelt de koortsachtige voorbereidingen van de Nederlandse overheid en luchtbeschermingsdiensten in de laatste weken van de neutraliteit. De focus op "radiocentrales" is typerend voor die tijd, aangezien veel Nederlandse huishoudens aangesloten waren op radiodistributie via de kabel in plaats van etherontvangst. De nadruk op het direct invoeren van maatregelen toont aan dat men de dreiging van een luchtoorlog zeer serieus nam.

Samenvatting

Het document is een dringende ambtelijke aanbeveling betreffende passieve luchtbeschermingsmaatregelen. De kernpunten zijn:

  1. Communicatie via Radiocentrales: Er wordt voorgesteld om radiodistributiecentra te verplichten luchtbeschermingsberichten uit te zenden. De schrijver erkent de beperking dat hiermee niet de gehele bevolking tijdig bereikt wordt.
  2. Urgentie van Maatregelen (Onderstreept gedeelte): Er wordt gepleit voor directe invoering van beperkende maatregelen voor de handel en markten. De schrijver redeneert dat weerstand vanuit de handel nu nog beheersbaar is, en dat ontwrichting door daadwerkelijke luchtaanvallen later toch onvermijdelijk zal zijn.
  3. Verduistering: Punt 4 bevestigt dat markt- en nachtverlichting snel uitgeschakeld kunnen worden, maar stelt categorisch dat deze helemaal niet meer mogen branden (verwijzend naar een eerder punt 2).
  4. Conclusie: De tekst sluit af met een krachtige aanbeveling voor onmiddellijke actie, ingegeven door de vrees voor een plotselinge ("overrompelende") aanval.

Historische Context

De datum van dit document, 10 april 1940, is historisch zeer significant. Het is precies één maand voor de Duitse inval in Nederland (10 mei 1940).

Op de dag dat dit geschreven werd, was de internationale spanning extreem hoog; slechts één dag eerder, op 9 april 1940, was nazi-Duitsland Denemarken en Noorwegen binnengevallen (Operatie Weserübung). Deze gebeurtenis maakte in Nederland pijnlijk duidelijk hoe snel een neutraal land overrompeld kon worden.

Dit document weerspiegelt de koortsachtige voorbereidingen van de Nederlandse overheid en luchtbeschermingsdiensten in de laatste weken van de neutraliteit. De focus op "radiocentrales" is typerend voor die tijd, aangezien veel Nederlandse huishoudens aangesloten waren op radiodistributie via de kabel in plaats van etherontvangst. De nadruk op het direct invoeren van maatregelen toont aan dat men de dreiging van een luchtoorlog zeer serieus nam.

Producten

A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Fruit): Peren A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Huishoudelijk: Pan Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen

Gerelateerde Documenten 5