Ambtelijke brief/missive 23 april 1940 Marktwezen Amsterdam (VP/HG) Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (Amsterdam) MARKTWEZEN AMSTERDAM VP/HG.
TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 82/3/3 M.
BIJLAGE -
ONDERWERP: Latere opening der Centrale Markt.

AMSTERDAM (W.) 23 April 1940.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier.

Naar aanleiding van Uw missive d.d. 13 April jl. (No. 363 L.M.1940) heb ik de eer U te berichten, dat ik de latere openstelling van de Centrale Markt in verband met oorlogsomstandigheden, aan de orde heb gesteld in een op 22 dezer gehouden vergadering van de Commissie van Advies voor de Centrale Markt. De Commissie heeft zich eenstemmig met het principe vereenigd, dat de Centrale Markt, ~~zeer noodig~~ ^moet worden^ bij dreigend oorlogsgevaar, bij daglicht ~~wordt~~ gehouden. De Commissie heeft voorts, voor werkdagen, behalve des Zaterdags, eenstemmig de navolgende afwijkingen van de bepaling van de uren, waarop de markten worden gehouden (vastgesteld bij besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. 1 April 1938 Gemeenteblad 1938 Afd.3 Volgno.52) aanvaard: gedurende de maanden Mei en Augustus worde de markt geopend om 6 uur v.m. (in plaats van om 5.30 uur v.m.); gedurende de maand September worde de markt geopend om 6.30 uur v.m. (in plaats van om 5.30 uur v.m.); het openingsuur in de maanden Juni en Juli blijve onveranderd op 5.30 uur v.m. bepaald.

Ten aanzien van de vraag, of de ~~hierbedoelde~~ ^bovenvermelde^ openingsuren ook voor den Zaterdag moeten gelden, waren de meeningen verdeeld. De grootst mogelijke minderheid der Commissie, namelijk 6 leden, waren van oordeel, dat de bedoelde openingsuren, evenals thans het geval is, des Zaterdags... [tekst breekt af]

[In de marge linksonder met de hand geschreven:]
† Voorts wordt in de maand September a.s. opnieuw vergaderd, teneinde na te gaan, welke openingsuren voor de volgende maanden moeten gelden. * Kernboodschap: De brief beschrijft het besluit van de Commissie van Advies om de openingstijden van de Centrale Markt in Amsterdam te verlaat gedurende specifieke maanden.
* Reden voor wijziging: De aanpassing is direct gekoppeld aan "oorlogsomstandigheden" en "dreigend oorlogsgevaar". Het hoofddoel is om de marktactiviteiten uitsluitend bij daglicht te laten plaatsvinden. Dit had waarschijnlijk te maken met de verduisteringsvoorschriften en de veiligheid van de handelaren en burgers bij een eventuele luchtaanval.
* Specifieke tijden:
* Mei en augustus: van 5:30 naar 6:00 uur.
* September: van 5:30 naar 6:30 uur.
* Juni en juli: onveranderd (vanwege de vroege zonsopgang in de zomer).
* Besluitvorming: Er is consensus over de doordeweekse dagen, maar onenigheid over de zaterdag. De marge-aantekening duidt op een behoefte aan flexibiliteit; men wilde in september opnieuw evalueren voor de wintermaanden. Dit document is historisch zeer relevant vanwege de datering: 23 april 1940. Dit is minder dan drie weken voordat Duitsland Nederland binnenviel (10 mei 1940). De brief illustreert de verregaande staat van paraatheid en de administratieve voorzorgsmaatregelen die in Amsterdam werden getroffen in de periode van de 'Schemeroorlog'.

De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat (geopend in 1934) was het kloppend hart van de voedselvoorziening in Amsterdam. Dat men de openingstijden aanpaste aan het daglicht, onderstreept hoe de dreiging van een modern luchtconflict de dagelijkse logistiek van de stad beïnvloedde, nog voordat er daadwerkelijk een schot was gelost op Nederlands grondgebied. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" aan wie de brief is gericht, was in die tijd de sociaaldemocraat Florentinus Marinus (Floor) Wibaut jr. (of diens opvolger/waarnemer in die specifieke portefeuille).