Ambtelijke brief/missive.
Origineel
Ambtelijke brief/missive. 23 april 1940. Waarschijnlijk de directeur van de Centrale Markt of een adviserend orgaan (gezien de verwijzing naar de "Commissie van Advies voor de Centrale Markt"). (Handgeschreven, rechtsboven:)
Mr. Broen. [of vergelijkbaar]
(Kenmerken linksboven:)
VP/HG.
82/3/3 H.
(Handgeschreven in het midden:)
extra
(Datum rechts:)
23 April 1940.
Latere opening der Centrale Markt.
(Handgeschreven notitie onder de kop:)
Nu om 4 ½ uur licht.
19 Mei zomertijd, dan om 5 ½ uur licht,
markt moet 1 uur eerder daglicht hebben
dan het openingsuur van den aanvoer.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
Naar aanleiding van Uw missive d.d. 13 April jl. (No. 363 L.M. 1940) heb ik de eer U te berichten, dat ik de latere openstelling van de Centrale Markt in verband met oorlogsomstandigheden, aan de orde heb gesteld in een op 22 dezer gehouden vergadering van de Commissie van Advies voor de Centrale Markt. De Commissie heeft zich eenstemmig met het principe vereenigd, dat de Centrale Markt, bij dreigend oorlogsgevaar, bij daglicht moet worden gehouden. De Commissie heeft voorts, voor werkdagen, behalve des Zaterdags, eenstemmig de navolgende afwijkingen van de bepaling van de uren, waarop de markten worden gehouden (vastgesteld bij besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. 1 April 1938 Gemeenteblad 1938 Afd. 3 Volgno. 52) aanvaard: gedurende de maanden Mei en Augustus worde de markt geopend om 6 uur v.m. (in plaats van om 5.30 uur v.m.); gedurende de maand September worde de markt geopend om 6.30 uur v.m. (in plaats van om 5.30 uur v.m.); het openingsuur in de maanden Juni en Juli blijve onveranderd op 5.30 uur v.m. bepaald. Voorts worde in de maand September a.s. opnieuw vergaderd, teneinde na te gaan, welke openingsuren voor de dan volgende maanden moeten gelden. Dit document is een formeel verslag van een besluit genomen door de Commissie van Advies voor de Centrale Markt. De kern van het besluit is het verschuiven van de openingstijden van de markt naar een later tijdstip.
De belangrijkste punten uit de analyse zijn:
1. Veiligheid en Daglicht: Het primaire argument voor de wijziging is dat de markt bij "dreigend oorlogsgevaar" alleen bij daglicht mag opereren. Dit heeft waarschijnlijk te maken met verduisteringsvoorschriften en de veiligheid van het personeel en de handelaren bij eventuele luchtaanvallen.
2. Seizoensgebonden Aanpassing: De tijden worden aangepast op basis van de stand van de zon. In de lichtste maanden (juni/juli) blijft de tijd 5:30 uur, terwijl in mei, augustus en september de opening wordt verlaat naar respectievelijk 6:00 uur en 6:30 uur.
3. Handgeschreven Logica: De handgeschreven notitie verduidelijkt de logica achter de tijden: men stelt dat er daglicht moet zijn vanaf één uur vóór het openingsuur van de aanvoer.
4. Administratieve Verwerking: De rode onderstrepingen in de getypte tekst markeren de cruciale besluiten: de noodzaak van daglicht en de specifieke nieuwe openingstijden per maand. De datum van het document, 23 april 1940, is zeer significant. Nederland verkeerde op dat moment in een staat van verhoogde paraatheid (mobilisatie), maar was nog officieel neutraal. Slechts 17 dagen na het schrijven van deze brief, op 10 mei 1940, zou Duitsland Nederland binnenvallen.
De "Centrale Markt" (de voorloper van het huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was cruciaal voor de voedselvoorziening van de stad. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" had de zware taak om de distributie en aanvoer van voedsel te waarborgen in een tijd van schaarste en dreiging. De discussie over openingstijden toont aan hoe de naderende oorlog diep ingreep in de dagelijkse logistiek en de civiele organisatie van de stad, nog voordat de feitelijke gevechten waren begonnen. Men hield rekening met scenario's waarbij werken in het donker te risicovol was geworden.