Getypt ambtelijk schrijven (doorslag van een brief of memorandum). 23 april 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markthallen of de betreffende gemeentelijke dienst). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen. 1
82/3/3
Alhier.

23 April 1940 [x40]
den Heer Wethouder voor de
Levensmiddelen,

Ten aanzien van de vraag, of de bovenvermelde openingsuren ook voor den Zaterdag moeten gelden, waren de meeningen verdeeld. De grootst mogelijke minderheid der Commissie, namelijk 6 leden, waren van oordeel, dat de bedoelde openingsuren, evenals thans het geval is, des Zaterdags steeds een half uur eerder moeten zijn, dan op de andere dagen der week. Daarentegen adviseert de kleinst mogelijke meerderheid, namelijk 7 leden, om ook voor den Zaterdag de hierboven vermelde openingsuren der overige werkdagen te doen gelden.

Ik ben van meening, dat voorloopig ten deze niet verder moet worden gegaan, dan zooals de minderheid der Commissie verlangt. De bezwaren, die de winkeliers van latere openstelling der Centrale Markt ondervinden zijn zoo groot, dat daarmede mijns inziens wel terdege rekening moet worden gehouden.

Indien U zich met het vorenstaande kunt vereenigen, zal ik de boven aangegeven afwijkingen van de openingsuren der Centrale Markt, waartoe ik, krachtens de bepaling van de uren, waarop de markten worden gehouden, bevoegd ben te besluiten in buitengewone omstandigheden, ter kennis van belanghebbenden brengen; des Zaterdags zal de markt dan dus – evenals tot nu toe het geval was – een half uur eerder, dan op de overige dagen der week worden geopend.

De Directeur, De kern van dit document is een administratief geschil over de openingstijden van de Centrale Markt op zaterdag. Er is een commissie die hierover adviseert, maar die is tot op het bot verdeeld: een minieme meerderheid van 7 leden wil de zaterdag gelijkstellen aan de rest van de week (wat neerkomt op een latere opening dan gebruikelijk), terwijl een aanzienlijke minderheid van 6 leden de oude situatie wil handhaven (een half uur eerder open op zaterdag).

De Directeur kiest de zijde van de minderheid. Zijn argumentatie is pragmatisch en economisch: winkeliers die hun voorraad op de markt moeten halen, ondervinden te veel hinder van een latere opening op de drukke zaterdag. Hij stelt voor om de zaterdagopening op het vroege tijdstip te houden.

Interessant is de juridische onderbouwing: de Directeur beroept zich op zijn bevoegdheid om af te wijken van de standaardregels in "buitengewone omstandigheden". Hij vraagt de Wethouder om goedkeuring voor dit besluit. De datum van het document, 23 april 1940, is zeer cruciaal. Dit is minder dan drie weken voor de Duitse inval in Nederland (10 mei 1940). Nederland verkeerde op dat moment al maanden in een staat van mobilisatie en verhoogde paraatheid.

De term "buitengewone omstandigheden" in het document verwijst hoogstwaarschijnlijk naar de oorlogsdreiging en de daarmee gepaard gaande maatregelen voor de voedselvoorziening. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was een post die in tijden van schaarste of crisis (zoals de Eerste Wereldoorlog en de dreiging van de Tweede Wereldoorlog) extra gewicht in de schaal legde om de distributie van voedsel in goede banen te leiden.

De "Centrale Markt" verwijst vrijwel zeker naar de Centrale Markthallen in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat), die destijds het logistieke hart vormden voor de voedseldistributie in de hoofdstad. Het document toont aan hoe, zelfs op de drempel van de oorlog, ambtelijke molens bleven draaien over zeer specifieke details zoals een half uur verschil in openingstijd, met het oog op de belangen van de lokale middenstand.