Officiële kennisgeving / waarschuwingsbrief.
Origineel
Officiële kennisgeving / waarschuwingsbrief. 7 februari 1940. Vermoedelijk een gemeentelijke instantie of marktwezen (gezien de term "kramengeld"). [Handgeschreven potlood, rechtsboven:]
ter. Hr. Müller
[Getypt, midden boven:]
DV.
[Handgeschreven inkt, naast DV.:]
extra
[Getypt, links:]
85/10/1 M.
Letter N.
[Getypt, rechts:]
7 Februari 1940.
[Getypt, adresblok:]
den Heer M. Cohen,
Waterlooplein 51,
Amsterdam-C.
Wijk 2.
[Getypt, gecentreerd en onderstreept:]
Waarschuwing betaling kramengeld.
[Getypt, linksonder:]
10 Februari a.s. Dit document is een formele waarschuwing gericht aan de heer M. Cohen betreffende de betaling van "kramengeld". Kramengeld was de staangeldvergoeding die marktkooplieden moesten betalen voor het huren van een kraam of staanplaats op een openbare markt.
- Geadresseerde: De heer M. Cohen woonde op het Waterlooplein, een locatie die destijds het hart vormde van de Joodse buurt in Amsterdam en waar een zeer bekende dagmarkt werd gehouden.
- Inhoud: De brief is kort en zakelijk. Het noemt een deadline van "10 Februari a.s.", wat slechts drie dagen na de dagtekening van de brief is. Dit wijst op een dringende sommatie.
- Administratieve aanduidingen: De codes "85/10/1 M." en "Letter N." zijn interne archief- of dossiernummers. De handgeschreven notitie "extra" suggereert een versnelde of bijzondere procedure. De naam "Hr. Müller" in de marge verwijst waarschijnlijk naar de behandelend ambtenaar. De datum van dit document, 7 februari 1940, is historisch saillant. Het is slechts drie maanden voor de Duitse inval in Nederland (mei 1940). Op dit moment functioneerde de Amsterdamse bureaucratie en het marktsysteem nog volgens de normale vooroorlogse procedures.
Het Waterlooplein was voor de oorlog een centrum van handel, met name voor de Joodse bevolking van Amsterdam. De achternaam Cohen bevestigt dat de ontvanger vrijwel zeker Joods was. Documenten als deze geven een inkijkje in het dagelijks leven en de sociaal-economische positie van markthandelaren vlak voor het uitbreken van de oorlog. Na de bezetting zouden marktkooplieden als de heer Cohen te maken krijgen met steeds strengere anti-Joodse maatregelen, die uiteindelijk zouden leiden tot hun uitsluiting van de openbare markten en de tragische gebeurtenissen van de Holocaust. C. Marktwezen