Archiefdocument
Origineel
28 maart 1940. [Rechtsboven, handgeschreven:]
lex. M. Müller
[Bovenaan, midden, handgeschreven:]
extra
[Linksboven, getypt:]
DV.
85/25/2 M.
1
Letter HX
[Rechtsboven, getypt:]
28 Maart 1940.
[Rechtsonder de datum, geadresseerde:]
den Heer H.J. Gepkens,
Wagenaarstraat 119,
Amsterdam-Oost.
Wijk 18.
[Gecentreerd, onderwerp:]
Waarschuwing betaling kramengeld.
[Onderaan, rechts:]
Maandag
[Onderaan, links:]
1 April a.s. Dit document is een officiële administratieve waarschuwing (sommatie) aan een marktkoopman of standhouder. De kern van de boodschap is de herinnering aan de betaling van het zogenaamde "kramengeld" (het stageld voor een marktkraam).
Opvallende elementen:
* Administratieve codes: De diverse codes aan de linkerzijde ("85/25/2 M.", "Letter HX") en de aanduiding "Wijk 18" wijzen op een strak georganiseerd gemeentelijk administratiesysteem voor markten.
* Deadline: Er wordt een harde deadline gesteld op "Maandag 1 April a.s.", wat slechts enkele dagen na de datering van de brief is.
* Handgeschreven notities: De toevoeging "extra" en de naam "lex. M. Müller" zijn waarschijnlijk latere toevoegingen door een archivaris of een ambtenaar die belast was met de afhandeling van dit specifieke dossier. "lex." zou een afkorting kunnen zijn voor een juridische verwijzing of een specifieke archiefkast. Het document dateert van maart 1940, slechts enkele weken voor de Duitse inval in Nederland (10 mei 1940). Het biedt een inkijkje in de dagelijkse bureaucratie en de economische gang van zaken in Amsterdam vlak voor het uitbreken van de oorlog.
De Wagenaarstraat in Amsterdam-Oost bevindt zich in de Dapperbuurt. Het is zeer waarschijnlijk dat de heer Gepkens een koopman was op de nabijgelegen Dappermarkt. Kramengeld was een belangrijke bron van inkomsten voor de gemeente en essentieel voor het behoud van de marktvergunning. In een tijd van economische spanning was het strikt innen van deze gelden een prioriteit voor de marktmeester of de Dienst der Markten. De zakelijke en korte toon van het document onderstreept het routinematige, maar dwingende karakter van dergelijke waarschuwingen. H.J. Gepkens