Doorslag van een getypte officiële waarschuwing/brief.
Origineel
Doorslag van een getypte officiële waarschuwing/brief. 23 juli 1940. [Links boven:]
85/42/2 M
[Midden boven, handgeschreven:]
extra
[Rechts boven:]
G.
[Rechts midden:]
23 Juli 1940.
[Geadresseerde, rechts uitgelijnd:]
den Heer M. Cohen,
Waterlooplein 51,
Amsterdam-Centrum.
[Midden:]
Waarschuwing betaling kramengeld.
[Rechts onder:]
26 Juli a.s. Het document is een zakelijke en formele kennisgeving gericht aan de heer M. Cohen. Gezien de inhoud ("Waarschuwing betaling kramengeld") betreft het een administratieve herinnering voor het achterstallig betalen van staangeld voor een marktplaats. De datum onderaan ("26 Juli a.s.") fungeert waarschijnlijk als uiterste deadline voor de betaling.
De opmaak is kenmerkend voor gemeentelijke administratie uit die periode: sober, getypt op dun doorslagpapier, voorzien van een dossiernummer en een korte, krachtige formulering. Het adres, Waterlooplein 51, is direct gelegen aan de bekende markt in Amsterdam, wat de relevantie van het 'kramengeld' verklaart. Dit document dateert van juli 1940, slechts twee maanden na de capitulatie van Nederland aan nazi-Duitsland. Hoewel het een ogenschijnlijk alledaagse administratieve handeling betreft (het innen van marktgelden), is de historische context beladen.
Het Waterlooplein was het hart van de Joodse buurt in Amsterdam en de thuisbasis van een grote dagmarkt waar veel Joodse Amsterdammers hun brood verdienden. De naam 'Cohen' en de locatie wijzen er met grote waarschijnlijkheid op dat de ontvanger Joods was. In deze vroege fase van de bezetting functioneerde de Amsterdamse gemeentelijke bureaucratie nog grotendeels op de gebruikelijke wijze, inclusief de inning van belastingen en leges, maar de druk op de Joodse bevolking nam in deze periode door de eerste anti-Joodse maatregelen snel toe. Dergelijke documenten zijn waardevol voor historisch onderzoek naar de continuïteit van het dagelijks leven en de bureaucratie tijdens de vroege bezettingsjaren.